
die Leber
wątroba
Duży, ważny narząd w jamie brzusznej ludzi i kręgowców, odpowiedzialny za przemianę materii i oczyszczanie organizmu z toksyn.
Alkohol kann die Leber schädigen.
Alkohol może uszkodzić wątrobę.
wątroba
die Leber, die Lebern
Wczytuję zapisany stan.

wątroba
Duży, ważny narząd w jamie brzusznej ludzi i kręgowców, odpowiedzialny za przemianę materii i oczyszczanie organizmu z toksyn.
Alkohol kann die Leber schädigen.
Alkohol może uszkodzić wątrobę.

wątroba
Wątroba niektórych zwierząt, przygotowywana i spożywana jako żywność.
Ich esse gerne gebratene Leber mit Apfelringen und Zwiebeln.
Lubię jeść smażoną wątrobę z krążkami jabłka i cebulą.

mówić prosto z mostu
Zwrot oznaczający, że ktoś otwarcie, szczerze i bez owijania w bawełnę wyraża swoje zdanie.
Er sagte frei von der Leber weg, was er von der neuen Regelung hielt.
Powiedział prosto z mostu, co sądził o nowych przepisach.

mieć zły humor
Zwrot wyrażający, że ktoś bez wyraźnego powodu jest w złym humorze, rozdrażniony lub poirytowany.
Sprich den Chef heute besser nicht an, ihm ist anscheinend eine Laus über die Leber gelaufen.
Lepiej dziś nie zagaduj do szefa, chyba ma zły humor.
| rodzaj | żeński die |
|---|---|
| liczba mnoga | die Lebern |
| Genitiv | der Leber |
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| Nominativ | die Leber | die Lebern |
| Akkusativ | die Leber | die Lebern |
| Dativ | der Leber | den Lebern |
| Genitiv | der Leber | der Lebern |
Rodzajnik zmienia się zależnie od przypadku; jest zaznaczony kolorem.
W kontekście medycznym „Leber” (wątroba) często występuje z określonymi czasownikami i rzeczownikami. Częste połączenia to „die Leberwerte überprüfen” (sprawdzać wyniki badań wątroby), „eine Fettleber haben” (mieć stłuszczoną wątrobę) oraz „eine Lebertransplantation benötigen” (potrzebować przeszczepu wątroby).
Der Arzt hat meine Leberwerte kontrolliert.
Lekarz skontrolował wyniki badań mojej wątroby.
Rauchen und Alkohol können die Leber stark belasten.
Palenie i alkohol mogą bardzo obciążać wątrobę.
Z kontekstu można rozpoznać, czy „Leber” (wątroba) oznacza jedzenie. Czasowniki takie jak „essen” (jeść), „braten” (smażyć), „kochen” (gotować) czy „bestellen” (zamawiać), a także wzmianka w menu wyraźnie wskazują na to znaczenie.
Als Hauptgericht bestelle ich heute Leber mit Kartoffelpüree.
Dziś jako danie główne zamawiam wątrobę z puree ziemniaczanym.
Zwrot „frei von der Leber weg” (prosto z mostu) pełni funkcję wyrażenia przysłówkowego, które opisuje sposób mówienia. Często występuje z czasownikami takimi jak „sagen” (mówić), „sprechen” (rozmawiać) czy „antworten” (odpowiadać).
Sie hat ihm frei von der Leber weg ihre Meinung gesagt.
Powiedziała mu prosto z mostu, co o tym sądzi.
W zwrocie „jemandem ist eine Laus über die Leber gelaufen” (komuś jest źle, ktoś ma zły humor) osoba, która jest w złym humorze, zawsze występuje w Dativie. Podmiotem zdania jest „eine Laus” (wesz).
Frag ihn lieber später, ich glaube, ihm ist eine Laus über die Leber gelaufen.
Zapytaj go później, chyba ma zły humor.