
richten an
birine yöneltmek
Sözleri, bir soruyu, bir isteği veya eleştiriyi özellikle bir kişiye ya da gruba yöneltmek.
Der Journalist richtete eine kritische Frage an den Politiker.
Gazeteci siyasetçiye eleştirel bir soru yöneltti.
yöneltmek / düzeltmek
richten – richtete – hat gerichtet
Kayıtlı durumun yükleniyor.

birine yöneltmek
Sözleri, bir soruyu, bir isteği veya eleştiriyi özellikle bir kişiye ya da gruba yöneltmek.
Der Journalist richtete eine kritische Frage an den Politiker.
Gazeteci siyasetçiye eleştirel bir soru yöneltti.

göre hareket etmek
Bir şeyi veya birini esas almak; bir şeyi ölçüt ya da kural kabul edip davranışlarını ona göre belirlemek.
Die Abfahrtszeiten der Fähre richten sich nach den Gezeiten.
Feribotun kalkış saatleri gelgitlere göre belirleniyor.

yöneltmek
Bir şeyi belli bir konuma getirmek veya belli bir yöne çevirmek; bir şeye nişan almak.
Er richtete das Teleskop auf den Mond.
Teleskobu Ay'a yöneltti.

düzeltmek
Eğrilmiş, bozulmuş veya dağılmış bir şeyi yeniden olması gereken hâle getirmek; onarmak veya düzenlemek.
Der Uhrmacher hat die alte Standuhr wieder gerichtet.
Saatçi eski ayaklı saati onardı.

yargılamak
Özellikle ahlaki veya hukuki açıdan bir kişi ya da şey hakkında hüküm vermek.
Der Richter wird morgen über den Angeklagten richten.
Hâkim yarın sanığı yargılayacak.

yemek hazırlamak
Bir öğünü hazırlayıp yenmeye hazır hâle getirmek.
Kannst du schon mal das Abendessen richten, während ich den Tisch decke?
Ben masayı kurarken sen de akşam yemeğini hazırlayabilir misin?

idam etmek
Tarihî veya hukuki bağlamda bir kişiye verilen ölüm cezasını uygulamak.
Im Mittelalter wurden Verurteilte oft öffentlich gerichtet.
Orta Çağ'da hüküm giyenler sık sık halkın önünde idam edilirdi.
| ich | richte |
|---|---|
| du | richtest |
| er/sie/es | richtet |
| wir | richten |
| ihr | richtet |
| sie | richten |
| ich | richtete |
|---|---|
| du | richtetest |
| er/sie/es | richtete |
| wir | richteten |
| ihr | richtetet |
| sie | richteten |
| ich | habe gerichtet |
|---|---|
| du | hast gerichtet |
| er/sie/es | hat gerichtet |
| wir | haben gerichtet |
| ihr | habt gerichtet |
| sie | haben gerichtet |
| du | richte! richt! |
|---|---|
| ihr | richtet! |
| Sie | richten Sie! |
| ich | hatte gerichtet |
|---|---|
| du | hattest gerichtet |
| er/sie/es | hatte gerichtet |
| wir | hatten gerichtet |
| ihr | hattet gerichtet |
| sie | hatten gerichtet |
| ich | werde richten |
|---|---|
| du | wirst richten |
| er/sie/es | wird richten |
| wir | werden richten |
| ihr | werdet richten |
| sie | werden richten |
| ich | richte |
|---|---|
| du | richtest |
| er/sie/es | richte |
| wir | richten |
| ihr | richtet |
| sie | richten |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | richtete |
|---|---|
| du | richtetest |
| er/sie/es | richtete |
| wir | richteten |
| ihr | richtetet |
| sie | richteten |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | richten |
|---|---|
| zu ile | zu richten |
| Partizip I | richtend |
| Partizip II | gerichtet |
“richten” fiili, “richtig” (doğru) sıfatıyla yakın akrabadır. Anlamlarının çoğu, bir şeyi “richtige” (doğru) konuma getirme, “richtig” yapma veya “richtiges” (doğru) bir yargıya varma fikriyle ilgilidir.
Kannst du bitte das schiefe Bild an der Wand richten?
Duvardaki eğri tabloyu düzeltebilir misin lütfen?
“richten” fiilinin anlamı, kullanılan edata göre büyük ölçüde değişir. “an” (birine), “nach” (birine veya bir şeye göre), “auf” (birine veya bir şeye) ya da “über” (biri veya bir şey hakkında) ile kullanılıp kullanılmadığına dikkat et. Bu edatlar cümlenin anlamını tamamen değiştirir.
Er richtete seine Worte an alle Anwesenden.
Sözlerini orada bulunan herkese yöneltti.
Bir şeyi birine yöneltirken yapı şöyledir: “etwas (Akkusativ) an jemanden (Akkusativ) richten” (bir şeyi birine yöneltmek). Yöneltilen nesne ve kendisine yöneltilen kişi Akkusativ olur.
Bitte richten Sie alle Fragen direkt an den Kundenservice.
Lütfen bütün sorularınızı doğrudan müşteri hizmetlerine yöneltin.
“sich orientieren” (yolunu belirlemek) anlamında fiil dönüşlüdür. “nach” (göre) edatı ve Dativ ile kullanılır: “sich nach jemandem/etwas richten” (birine veya bir şeye göre hareket etmek).
Ich kann heute flexibel sein und richte mich ganz nach dir.
Bugün esnek olabilirim, tamamen sana göre hareket ederim.
Bir şey bir hedefe yöneltildiğinde “auf” (birine veya bir şeye) edatı Akkusativ ile kullanılır: “etwas auf etwas/jemanden richten” (bir şeyi bir şeye veya birine yöneltmek).
Die Kinder richteten ihre Wasserpistolen aufeinander.
Çocuklar su tabancalarını birbirlerine yöneltti.
Yargılamadan söz ederken “über” (biri veya bir şey hakkında) edatı Akkusativ ile kullanılır: “über jemanden/etwas richten” (birini veya bir şeyi yargılamak).
Man sollte nicht vorschnell über andere Menschen richten.
İnsan başkalarını hemen yargılamamalı.
“eine Mahlzeit zubereiten” (yemek hazırlamak) anlamı daha çok günlük dilde ve sık sık aile içinde kullanılır. Tipik ifadeler “das Frühstück richten” (kahvaltıyı hazırlamak) ve “das Abendbrot richten” (akşam yemeğini hazırlamak) şeklindedir.
Meine Oma hat uns früher immer ein tolles Mittagessen gerichtet.
Büyükannem eskiden bize hep harika bir öğle yemeği hazırlardı.
nişan almak
“Richten” (yöneltmek) burada önce bir silahı veya cihazı bir hedefe doğru çevirmeyi anlatır. “Zielen” (nişan almak) ise ayrıca bu hedefi vurma veya hedefe ulaşma amacını vurgular. Yalnızca konum söz konusuysa “richten”, hedefi vurma niyeti varsa “zielen” daha uygundur.

Er richtet das Gewehr auf die Scheibe, um das Visier einzustellen.
Nişangâhı ayarlamak için tüfeği hedef tahtasına doğru yöneltiyor.
Er zielt mit dem Gewehr auf die Scheibe, um sie zu treffen.
Onu vurmak için tüfekle hedef tahtasına nişan alıyor.