
diktieren
dyktować
Wypowiadać słowa lub tekst powoli i wyraźnie, żeby inna osoba mogła je zapisać.
Die Lehrerin diktierte der Klasse einen Übungssatz.
Nauczycielka podyktowała klasie zdanie do ćwiczenia.
dyktować / narzucać / wyznaczać
diktieren – diktierte – hat diktiert
Wczytuję zapisany stan.

dyktować
Wypowiadać słowa lub tekst powoli i wyraźnie, żeby inna osoba mogła je zapisać.
Die Lehrerin diktierte der Klasse einen Übungssatz.
Nauczycielka podyktowała klasie zdanie do ćwiczenia.

narzucać
Rozkazywać komuś lub narzucać mu coś; jednostronnie ustalać warunki.
Die Siegermacht diktierte dem besiegten Land die harten Friedensbedingungen.
Zwycięskie mocarstwo narzuciło pokonanemu krajowi surowe warunki pokoju.

wyznaczać
W istotny sposób określać coś lub narzucać coś.
Die Mode diktiert, welche Farben in dieser Saison angesagt sind.
Moda wyznacza, jakie kolory są w tym sezonie na czasie.
| ich | diktiere |
|---|---|
| du | diktierst |
| er/sie/es | diktiert |
| wir | diktieren |
| ihr | diktiert |
| sie | diktieren |
| ich | diktierte |
|---|---|
| du | diktiertest |
| er/sie/es | diktierte |
| wir | diktierten |
| ihr | diktiertet |
| sie | diktierten |
| ich | habe diktiert |
|---|---|
| du | hast diktiert |
| er/sie/es | hat diktiert |
| wir | haben diktiert |
| ihr | habt diktiert |
| sie | haben diktiert |
| du | diktiere! diktier! |
|---|---|
| ihr | diktiert! |
| Sie | diktieren Sie! |
| ich | hatte diktiert |
|---|---|
| du | hattest diktiert |
| er/sie/es | hatte diktiert |
| wir | hatten diktiert |
| ihr | hattet diktiert |
| sie | hatten diktiert |
| ich | werde diktieren |
|---|---|
| du | wirst diktieren |
| er/sie/es | wird diktieren |
| wir | werden diktieren |
| ihr | werdet diktieren |
| sie | werden diktieren |
| ich | diktiere |
|---|---|
| du | diktierest |
| er/sie/es | diktiere |
| wir | diktieren |
| ihr | diktieret |
| sie | diktieren |
Używany w mowie zależnej.
| ich | diktierte |
|---|---|
| du | diktiertest |
| er/sie/es | diktierte |
| wir | diktierten |
| ihr | diktiertet |
| sie | diktierten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | diktieren |
|---|---|
| z zu | zu diktieren |
| Partizip I | diktierend |
| Partizip II | diktiert |
„Diktieren” (dyktować) jest podstawą rzeczowników „das Diktat” (tekst dyktowany) i „der Diktator” (osoba wydająca rozkazy). Wszystkie te słowa łączy idea mówienia lub rozkazywania.
In der Schule mussten wir oft ein Diktat schreiben.
W szkole często musieliśmy pisać dyktando.
Czasownik „diktieren” (dyktować) bardzo często występuje z dwoma dopełnieniami: osoba, której się coś dyktuje, jest w Dativ, a dyktowana rzecz w Akkusativ. Schemat: ktoś dyktuje [komuś] [coś].
Der Chef diktierte seiner Sekretärin einen Brief.
Szef podyktował sekretarce list.
W znaczeniu dosłownym dyktuje się często tekst, zdanie, numer lub list. Można też podyktować komuś coś „in den Block” (do notesu) albo „in die Feder” (dosłownie: do pióra).
Können Sie mir bitte Ihre Telefonnummer diktieren?
Czy może mi Pan podyktować swój numer telefonu?
Gdy „diktieren” (narzucać) jest używane w kontekście polityki, historii lub negocjacji, oznacza „aufzwingen” (narzucać) lub „befehlen” (rozkazywać). Typowymi dopełnieniami są tu abstrakcyjne pojęcia, takie jak warunki, zasady lub traktat pokojowy.
Man kann sich die Bedingungen nicht immer aussuchen; manchmal werden sie einem diktiert.
Nie zawsze można samemu wybrać warunki; czasem są nam narzucane.
W znaczeniu przenośnym coś mogą dyktować także abstrakcyjne pojęcia, takie jak „die Mode” (moda), „der Markt” (rynek) lub „die Logik” (logika). Podmiotem nie jest wtedy osoba, lecz pojęcie, które coś określa.
Lass dir dein Leben nicht von anderen diktieren.
Nie pozwól, żeby inni dyktowali ci, jak masz żyć.
nakazywać
Vorschreiben (nakazywać) i diktieren (narzucać) mogą oznaczać jednostronne ustalanie warunków. Vorschreiben oznacza wiążącą zasadę lub polecenie. Diktieren mocniej podkreśla, że ktoś wykorzystuje swoją władzę i autorytarnie narzuca innym warunki.

Der mächtige Auftraggeber diktiert dem Lieferanten alle Bedingungen.
Potężny zleceniodawca narzuca dostawcy wszystkie warunki.
Der Auftraggeber schreibt für die Lieferung klare Bedingungen vor.
Zleceniodawca nakazuje, aby dostawa odbywała się na jasno określonych warunkach.