
sich ausdehnen
genişlemek
Hacim, alan veya uzunluk bakımından artmak, büyümek. Genellikle fiziksel süreçler için kullanılır.
Bei Erwärmung dehnt sich das Metall aus.
Metal ısınınca genişliyor.
genişlemek / uzatmak / yayılmak
ausdehnen – dehnte aus – hat ausgedehnt
Kayıtlı durumun yükleniyor.

genişlemek
Hacim, alan veya uzunluk bakımından artmak, büyümek. Genellikle fiziksel süreçler için kullanılır.
Bei Erwärmung dehnt sich das Metall aus.
Metal ısınınca genişliyor.

uzatmak
Bir şeyi zaman bakımından uzatmak ya da mekân veya içerik bakımından genişletmek.
Wir mussten die Diskussion auf den nächsten Tag ausdehnen, weil die Zeit nicht reichte.
Zaman yetmediği için tartışmayı ertesi güne uzatmak zorunda kaldık.

yayılmak
Daha geniş bir alana veya bölgeye yayılmak; genişlemek.
Das Feuer drohte, sich auf den gesamten Wald auszudehnen.
Yangının bütün ormana yayılma tehlikesi vardı.
| ich | dehne aus |
|---|---|
| du | dehnst aus |
| er/sie/es | dehnt aus |
| wir | dehnen aus |
| ihr | dehnt aus |
| sie | dehnen aus |
| ich | dehnte aus |
|---|---|
| du | dehntest aus |
| er/sie/es | dehnte aus |
| wir | dehnten aus |
| ihr | dehntet aus |
| sie | dehnten aus |
| ich | habe ausgedehnt |
|---|---|
| du | hast ausgedehnt |
| er/sie/es | hat ausgedehnt |
| wir | haben ausgedehnt |
| ihr | habt ausgedehnt |
| sie | haben ausgedehnt |
| du | dehn aus! dehne aus! |
|---|---|
| ihr | dehnt aus! |
| Sie | dehnen Sie aus! |
| ich | hatte ausgedehnt |
|---|---|
| du | hattest ausgedehnt |
| er/sie/es | hatte ausgedehnt |
| wir | hatten ausgedehnt |
| ihr | hattet ausgedehnt |
| sie | hatten ausgedehnt |
| ich | werde ausdehnen |
|---|---|
| du | wirst ausdehnen |
| er/sie/es | wird ausdehnen |
| wir | werden ausdehnen |
| ihr | werdet ausdehnen |
| sie | werden ausdehnen |
| ich | dehne aus |
|---|---|
| du | dehnest aus |
| er/sie/es | dehne aus |
| wir | dehnen aus |
| ihr | dehnet aus |
| sie | dehnen aus |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | dehnte aus |
|---|---|
| du | dehntest aus |
| er/sie/es | dehnte aus |
| wir | dehnten aus |
| ihr | dehntet aus |
| sie | dehnten aus |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | ausdehnen |
|---|---|
| zu ile | auszudehnen |
| Partizip I | ausdehnend |
| Partizip II | ausgedehnt |
“Ausdehnen” ayrılabilen bir fiildir. “aus-” ön eki ana cümlede sona gider. Yan cümlelerde ve “zu” ile kurulan mastar biçiminde fiil birleşik kalır.
Das Gas dehnt sich bei Erwärmung schnell aus.
Gaz ısınınca hızla genişler.
Es ist wichtig, dass sich das Material frei ausdehnen kann.
Malzemenin serbestçe genişleyebilmesi önemlidir.
Wir planen, die Geschäftszeiten auszudehnen.
Çalışma saatlerini uzatmayı planlıyoruz.
Bu fiilin dönüşlü ve geçişli kullanımları vardır. “Sich ausdehnen” (genişlemek), bir şeyin kendiliğinden büyümesi demektir. “Etwas ausdehnen” (bir şeyi genişletmek veya uzatmak) ise birinin bir şeyi kendisinin büyütmesi ya da uzatması demektir.
Die Wüste dehnt sich jedes Jahr weiter aus.
Çöl her yıl daha da genişliyor.
Der Redner dehnte seinen Vortrag auf zwei Stunden aus.
Konuşmacı konuşmasını iki saate uzattı.
Bir şey birisi tarafından genişletildiğinde nesneler genellikle soyuttur. “die Suche ausdehnen” (aramayı genişletmek), “die Zusammenarbeit ausdehnen” (iş birliğini genişletmek) ve “eine Diskussion ausdehnen” (bir tartışmayı uzatmak) sık kullanılan ifadelerdir.
Die Polizei musste die Suche auf das Nachbardorf ausdehnen.
Polis aramayı komşu köyü de kapsayacak şekilde genişletmek zorunda kaldı.
Bir şey bir alana yayılırken sıkça “auf” veya “über” edatı Akkusativ ile kullanılır. Bu, yayılmanın yöneldiği yeri veya yayıldığı alanı belirtir.
Der Stau dehnte sich über die gesamte Autobahn aus.
Trafik sıkışıklığı otoyolun tamamına yayıldı.
Das Hochwasser droht sich auf die Altstadt auszudehnen.
Sel sularının eski şehir merkezine yayılma tehlikesi var.
genişletmek
“Erweitern” (kapsamını genişletmek), bir programa veya içeriğe genellikle yeni unsurlar eklenmesini vurgular. “Ausdehnen” (uzatmak) ise kapsamın, sürenin veya mekânsal alanın daha ileriye taşınmasını daha çok öne çıkarır. Ek unsurlar için “erweitern”, özellikle süre veya erişim alanı büyüyorsa “ausdehnen” kullanılır.

Das Museum dehnt sein Ferienprogramm auf drei Wochen aus.
Müze, tatil programını üç haftaya uzatıyor.
Das Museum erweitert sein Ferienprogramm um einen zusätzlichen Workshop.
Müze, tatil programına bir atölye daha ekliyor.