
wachen
czuwać
Nie spać, lecz być przytomnym i uważnym.
Er schlief nicht, sondern wachte und lauschte auf jedes Geräusch.
Nie spał, tylko czuwał i nasłuchiwał każdego szmeru.
czuwać / pełnić wartę
wachen – wachte – hat gewacht
Wczytuję zapisany stan.

czuwać
Nie spać, lecz być przytomnym i uważnym.
Er schlief nicht, sondern wachte und lauschte auf jedes Geräusch.
Nie spał, tylko czuwał i nasłuchiwał każdego szmeru.

pełnić wartę
Pilnować czegoś jako wartownik i dbać o to, by nie wydarzyło się nic niezgodnego z prawem ani niebezpiecznego.
Am Tor der Kaserne wachte ein bewaffneter Posten.
Przy bramie koszar wartę pełnił uzbrojony wartownik.

czuwać nad
Uważnie obserwować kogoś lub coś i chronić tę osobę lub rzecz.
Die Krankenschwester wachte über den schlafenden Patienten.
Pielęgniarka czuwała nad śpiącym pacjentem.
| ich | wache |
|---|---|
| du | wachst |
| er/sie/es | wacht |
| wir | wachen |
| ihr | wacht |
| sie | wachen |
| ich | wachte |
|---|---|
| du | wachtest |
| er/sie/es | wachte |
| wir | wachten |
| ihr | wachtet |
| sie | wachten |
| ich | habe gewacht |
|---|---|
| du | hast gewacht |
| er/sie/es | hat gewacht |
| wir | haben gewacht |
| ihr | habt gewacht |
| sie | haben gewacht |
| du | wache! wach! |
|---|---|
| ihr | wacht! |
| Sie | wachen Sie! |
| ich | hatte gewacht |
|---|---|
| du | hattest gewacht |
| er/sie/es | hatte gewacht |
| wir | hatten gewacht |
| ihr | hattet gewacht |
| sie | hatten gewacht |
| ich | werde wachen |
|---|---|
| du | wirst wachen |
| er/sie/es | wird wachen |
| wir | werden wachen |
| ihr | werdet wachen |
| sie | werden wachen |
| ich | wache |
|---|---|
| du | wachest |
| er/sie/es | wache |
| wir | wachen |
| ihr | wachet |
| sie | wachen |
Używany w mowie zależnej.
| ich | wachte |
|---|---|
| du | wachtest |
| er/sie/es | wachte |
| wir | wachten |
| ihr | wachtet |
| sie | wachten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | wachen |
|---|---|
| z zu | zu wachen |
| Partizip I | wachend |
| Partizip II | gewacht |
W znaczeniu „nicht schlafen” (nie spać) czasownik „wachen” (czuwać) często występuje z określeniami czasu, takimi jak „die ganze Nacht” (całą noc), „stundenlang” (godzinami) lub „bis zum Morgen” (aż do rana). Określenia te pokazują, jak długo ktoś nie śpi.
Die Eltern wachten die ganze Nacht bei ihrem kranken Kind.
Rodzice czuwali przy chorym dziecku przez całą noc.
Gdy „wachen” (pełnić wartę) oznacza pilnowanie czegoś, często towarzyszy mu określenie miejsca. Szczególnie często używa się „vor” (przed) z Dativ, gdy ktoś pilnuje wejścia lub określonego miejsca.
Vor dem Rathaus wachten zwei Polizisten.
Przed ratuszem wartę pełniło dwóch policjantów.
W wyrażeniu „über jemanden oder etwas wachen” (czuwać nad kimś lub czymś) przyimek „über” (nad) łączy się z Akkusativ. To wyrażenie opisuje uważną obserwację i ochronę.
Das Verfassungsgericht wacht über die Einhaltung des Grundgesetzes.
Trybunał Konstytucyjny czuwa nad przestrzeganiem Ustawy Zasadniczej.
uważać / opiekować się
„Auf jemanden aufpassen” (opiekować się kimś) i „über jemanden wachen” (czuwać nad kimś) mogą oznaczać uważną ochronę kogoś. „Aufpassen” (opiekować się) pasuje do codziennej opieki nad dzieckiem. „Wachen” (czuwać) brzmi podnioślej i mocniej podkreśla ochronę, nawet gdy chodzi o tę samą sytuację.

Die Mutter wachte über ihr krankes Kind, während es schlief.
Matka czuwała nad chorym dzieckiem, kiedy spało.
Die Mutter passte auf ihr krankes Kind auf, während es schlief.
Matka opiekowała się chorym dzieckiem, kiedy spało.