
aufschließen
kilidini açmak
Bir şeyi, özellikle bir kapıyı, kilidi veya odayı anahtarla açmak.
Bitte schließ die Haustür auf, wenn du nach Hause kommst.
Eve geldiğinde lütfen evin kapısının kilidini aç.
kilidini açmak / yetişmek
aufschließen – schloss auf – hat aufgeschlossen
Kayıtlı durumun yükleniyor.

kilidini açmak
Bir şeyi, özellikle bir kapıyı, kilidi veya odayı anahtarla açmak.
Bitte schließ die Haustür auf, wenn du nach Hause kommst.
Eve geldiğinde lütfen evin kapısının kilidini aç.

birine yetişmek
Bir kişi veya grupla arasındaki mesafeyi azaltıp ona ulaşmak.
Die Verfolger schlossen schnell zu den Läufern auf.
Takipçiler koşuculara hızla yetişti.

birine açılmak
Resmî ve edebî dilde: Birine kişisel düşüncelerini ve duygularını anlatıp ona içten yakınlaşmak.
Nach einigen Wochen schloss sie sich ihrer neuen Freundin auf.
Birkaç hafta sonra yeni arkadaşına açıldı.

erişime açmak
O zamana kadar ulaşılması zor olan bir bölgeyi yollar veya başka önlemlerle ulaşılabilir hâle getirip geliştirmek.
Mit der neuen Straße wurde das abgelegene Tal aufgeschlossen.
Yeni yolla birlikte uzaktaki vadi erişime açıldı.

ham maddeyi ayrıştırmak
Bir ham maddeyi veya malzemeyi, bileşenleri incelenebilsin ya da işlenebilsin diye usulüne uygun biçimde parçalamak veya kimyasal işlemden geçirmek.
Im Labor wurde das Erz mit Säure aufgeschlossen.
Laboratuvarda cevher asitle ayrıştırıldı.
| ich | schließe auf |
|---|---|
| du | schließt auf |
| er/sie/es | schließt auf |
| wir | schließen auf |
| ihr | schließt auf |
| sie | schließen auf |
| ich | schloss auf |
|---|---|
| du | schlossest auf schlosst auf |
| er/sie/es | schloss auf |
| wir | schlossen auf |
| ihr | schlosst auf |
| sie | schlossen auf |
| ich | habe aufgeschlossen |
|---|---|
| du | hast aufgeschlossen |
| er/sie/es | hat aufgeschlossen |
| wir | haben aufgeschlossen |
| ihr | habt aufgeschlossen |
| sie | haben aufgeschlossen |
| du | schließ auf! schließe auf! |
|---|---|
| ihr | schließt auf! |
| Sie | schließen Sie auf! |
| ich | hatte aufgeschlossen |
|---|---|
| du | hattest aufgeschlossen |
| er/sie/es | hatte aufgeschlossen |
| wir | hatten aufgeschlossen |
| ihr | hattet aufgeschlossen |
| sie | hatten aufgeschlossen |
| ich | werde aufschließen |
|---|---|
| du | wirst aufschließen |
| er/sie/es | wird aufschließen |
| wir | werden aufschließen |
| ihr | werdet aufschließen |
| sie | werden aufschließen |
| ich | schließe auf |
|---|---|
| du | schließest auf |
| er/sie/es | schließe auf |
| wir | schließen auf |
| ihr | schließet auf |
| sie | schließen auf |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | schlösse auf |
|---|---|
| du | schlössest auf |
| er/sie/es | schlösse auf |
| wir | schlössen auf |
| ihr | schlösset auf |
| sie | schlössen auf |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | aufschließen |
|---|---|
| zu ile | aufzuschließen |
| Partizip I | aufschließend |
| Partizip II | aufgeschlossen |
“Aufschließen” ayrılabilen bir fiildir. Ana cümlede “auf” (açma anlamı veren ön ek) cümlenin sonuna gelir; yan cümlede fiil birlikte kalır. “zu” ile kullanılan mastarda “zu”, ön ek ile fiil kökü arasına girer.
Der Hausmeister schließt morgens alle Klassenzimmer auf.
Kapıcı sabahları bütün sınıfların kapısını açıyor.
Ich weiß nicht, ob der Hausmeister schon aufgeschlossen hat.
Kapıcının kapıyı açıp açmadığını bilmiyorum.
Sie kam früher, um den Laden aufzuschließen.
Dükkânı açmak için daha erken geldi.
“Mit einem Schlüssel öffnen” (anahtarla açmak) anlamında “aufschließen” sıkça “Tür” (kapı), “Tor” (büyük kapı), “Raum” (oda) veya “Schloss” (kilit) kelimeleriyle kullanılır. Kimin için açıldığı da Dativ ile belirtilebilir.
Kannst du mir bitte die Hintertür aufschließen?
Arka kapıyı benim için açabilir misin?
Bir kişiye veya gruba yetişme anlamında “aufschließen”, “zu” (…-e/…-a yetişme anlamı veren edat) ve Dativ ile kullanılır. Yapı şöyledir: “zu jemandem oder zu etwas aufschließen” (birine veya bir şeye yetişmek).
Auf der letzten Runde schloss die Läuferin zu den Führenden auf.
Son turda öndeki koşuculara yetişti.
Dönüşlü anlamda kişisel düşüncelerin anlatıldığı kişi Dativ ile belirtilir. Yapı şöyledir: “sich jemandem aufschließen” (birine açılmak).
Erst nach langer Zeit schloss sich der neue Mitarbeiter seiner Kollegin auf.
Yeni çalışan ancak uzun bir süre sonra iş arkadaşına açıldı.
Bu anlam özellikle ulaşım, bölge planlaması veya ekonomik gelişmeyle ilgili teknik dildeki metinlerde görülür. Günlük dilde bunun için çoğunlukla “erschließen” (erişime açmak) denir. Yaygın kullanımlar bölgeler, vadiler, alanlar ve ulaşım yollarıyla ilgilidir.
Die neue Bahnlinie schließt das Berggebiet für den Tourismus auf.
Yeni demir yolu hattı dağlık bölgeyi turizme açıyor.
Kimya ve analiz alanında “aufschließen”, katı bir malzemenin incelenebilir veya başka bir işlemde kullanılabilir hâle getirilmesini sağlayan bir işlemi belirtir. Yaygın kullanımlar arasında “eine Probe aufschließen” (bir numuneyi ayrıştırmak) ve “ein Mineral aufschließen” (bir minerali ayrıştırmak) vardır.
Vor der Messung schloss das Labor die Gesteinsprobe chemisch auf.
Laboratuvar ölçümden önce kaya numunesini kimyasal olarak ayrıştırdı.
açmak
Bir kapı söz konusu olduğunda “öffnen” (açmak), kapıyı açmak için kullanılan daha genel bir ifadedir. “aufschließen” (kilidini açmak) ise kilidin anahtarla açılmasını daha kesin biçimde anlatır. Bu sırada kapının henüz açılması gerekmez. Anahtar ve kilit önemliyse “aufschließen” daha uygundur.

Ich schließe die Tür auf, damit die Gäste sie öffnen können.
Misafirler kapıyı açabilsin diye kapının kilidini açıyorum.
Ich öffne die Tür und lasse die Gäste herein.
Kapıyı açıp misafirleri içeri alıyorum.