
aufspringen
fırlamak
Oturur veya yatar durumdan hızlı ve güçlü bir hareketle ayağa kalkmak.
Als sie ihren Namen hörte, sprang sie erschrocken auf.
Adını duyunca korkuyla yerinden fırladı.
fırlamak / aniden açılmak / çatlamak
aufspringen – sprang auf – ist aufgesprungen
Kayıtlı durumun yükleniyor.

fırlamak
Oturur veya yatar durumdan hızlı ve güçlü bir hareketle ayağa kalkmak.
Als sie ihren Namen hörte, sprang sie erschrocken auf.
Adını duyunca korkuyla yerinden fırladı.

aniden açılmak
Genellikle içerideki basınç veya mekanik bir gerilim nedeniyle aniden ve çoğu zaman ses çıkararak açılmak.
Der Deckel der alten Truhe sprang mit einem Quietschen auf.
Eski sandığın kapağı gıcırdayarak aniden açıldı.

çatlamak
Özellikle cilt veya dudakların soğuk ya da kuruluk yüzünden çatlaklı veya kuru ve sert hâle gelmesi.
Im Winter springen meine Lippen immer auf, wenn ich sie nicht eincreme.
Kışın krem sürmezsem dudaklarım hep çatlar.
| ich | springe auf |
|---|---|
| du | springst auf |
| er/sie/es | springt auf |
| wir | springen auf |
| ihr | springt auf |
| sie | springen auf |
| ich | sprang auf |
|---|---|
| du | sprangst auf |
| er/sie/es | sprang auf |
| wir | sprangen auf |
| ihr | sprangt auf |
| sie | sprangen auf |
| ich | bin aufgesprungen |
|---|---|
| du | bist aufgesprungen |
| er/sie/es | ist aufgesprungen |
| wir | sind aufgesprungen |
| ihr | seid aufgesprungen |
| sie | sind aufgesprungen |
| du | spring auf! springe auf! |
|---|---|
| ihr | springt auf! |
| Sie | springen Sie auf! |
| ich | war aufgesprungen |
|---|---|
| du | warst aufgesprungen |
| er/sie/es | war aufgesprungen |
| wir | waren aufgesprungen |
| ihr | wart aufgesprungen |
| sie | waren aufgesprungen |
| ich | werde aufspringen |
|---|---|
| du | wirst aufspringen |
| er/sie/es | wird aufspringen |
| wir | werden aufspringen |
| ihr | werdet aufspringen |
| sie | werden aufspringen |
| ich | springe auf |
|---|---|
| du | springest auf |
| er/sie/es | springe auf |
| wir | springen auf |
| ihr | springet auf |
| sie | springen auf |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | spränge auf |
|---|---|
| du | sprängest auf sprängst auf |
| er/sie/es | spränge auf |
| wir | sprängen auf |
| ihr | spränget auf sprängt auf |
| sie | sprängen auf |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | aufspringen |
|---|---|
| zu ile | aufzuspringen |
| Partizip I | aufspringend |
| Partizip II | aufgesprungen |
“Aufspringen” (fırlamak / aniden açılmak / çatlamak), “auf-” ön ekine sahip ayrılabilen bir fiildir. Ana cümlede ön ek cümlenin sonunda yer alır. Yan cümlelerde ise fiille birleşik kalır.
Als das Telefon klingelte, sprang er sofort auf.
Telefon çalınca hemen ayağa fırladı.
Ich war überrascht, als die Tür von alleine aufsprang.
Kapı kendiliğinden aniden açılınca şaşırdım.
“Aufspringen” (fırlamak / aniden açılmak / çatlamak) bir hareketi veya durum değişikliğini anlattığı için Perfekt her zaman yardımcı fiil olarak “sein” ile kurulur; “haben” ile kurulmaz.
Der Hund ist aufgesprungen, als er die Leine sah.
Köpek tasmayı görünce fırladı.
Meine Lippen sind wegen der Kälte aufgesprungen.
Soğuk yüzünden dudaklarım çatladı.
Cümlenin öznesi anlamı gösterir. Özne bir kişiyse “sich erheben” (ayağa kalkmak) anlamına gelir. Özne bir nesneyse, örneğin kapı veya kapaksa, “sich öffnen” (kendiliğinden açılmak) anlamına gelir. Özne cilt veya dudaklarsa “rissig werden” (çatlamak) anlamına gelir.
Der Schüler sprang auf und beantwortete die Frage.
Öğrenci ayağa fırlayıp soruyu cevapladı.
Der Kofferraum ist plötzlich aufgesprungen.
Bagaj kapağı birden açıldı.
Im Winter springt meine Haut an den Händen oft auf.
Kışın ellerimdeki cilt sık sık çatlar.
“Rissig werden” (çatlamak) anlamında “aufspringen” (çatlamak) neredeyse sadece cilt ve dudaklar için kullanılır. “wegen der Kälte” (soğuk yüzünden) veya “durch die Trockenheit” (kuruluk nedeniyle) gibi nedenler de sık sık belirtilir.
Wenn man im Winter nicht genug trinkt, können die Lippen aufspringen.
Kışın yeterince su içmezsen dudakların çatlayabilir.
kalkmak / karşı çıkmak / açık durmak
Her iki fiil de birinin oturduğu veya yattığı yerden ayağa kalkmasını anlatır. “Aufstehen” (kalkmak) bu konum değişikliğini tarafsız biçimde anlatır; “aufspringen” (fırlamak) ise ani ve hızlı bir hareketi vurgular. Sakin bir hareket için “aufstehen”, hızlı bir tepki içinse “aufspringen” daha uygundur.

Als der Bus ankam, sprang sie sofort von ihrem Sitz auf.
Otobüs geldiğinde koltuğundan hemen fırladı.
Als der Bus ankam, stand sie ruhig von ihrem Sitz auf.
Otobüs geldiğinde koltuğundan sakince kalktı.