
aufstehen
kalkmak
Yatılan ya da oturulan konumdan ayağa geçmek; özellikle sabah yataktan çıkmak.
Ich muss morgen früh aufstehen, weil ich einen Termin habe.
Bir randevum olduğu için yarın sabah erkenden kalkmam gerekiyor.
kalkmak / karşı çıkmak / açık durmak
aufstehen – stand auf – ist aufgestanden
Kayıtlı durumun yükleniyor.

kalkmak
Yatılan ya da oturulan konumdan ayağa geçmek; özellikle sabah yataktan çıkmak.
Ich muss morgen früh aufstehen, weil ich einen Termin habe.
Bir randevum olduğu için yarın sabah erkenden kalkmam gerekiyor.

desteklemek / karşı çıkmak
Bir şeyi ya da birini desteklemek veya bir şeye karşı protesto etmek ya da isyan etmek.
Die Bürger sind gegen die ungerechten Gesetze aufgestanden.
Vatandaşlar haksız yasalara karşı çıktı.

açık durmak
Genellikle kapı, pencere ya da kapak için, kapalı olmamak.
Bitte schließ die Terrassentür, sie steht schon den ganzen Tag auf.
Lütfen teras kapısını kapat, bütün gün açık duruyor.
| ich | stehe auf |
|---|---|
| du | stehst auf |
| er/sie/es | steht auf |
| wir | stehen auf |
| ihr | steht auf |
| sie | stehen auf |
| ich | stand auf |
|---|---|
| du | standest auf standst auf |
| er/sie/es | stand auf |
| wir | standen auf |
| ihr | standet auf |
| sie | standen auf |
| ich | bin aufgestanden habe aufgestanden |
|---|---|
| du | bist aufgestanden hast aufgestanden |
| er/sie/es | ist aufgestanden hat aufgestanden |
| wir | sind aufgestanden haben aufgestanden |
| ihr | seid aufgestanden habt aufgestanden |
| sie | sind aufgestanden haben aufgestanden |
| du | steh auf! stehe auf! |
|---|---|
| ihr | steht auf! |
| Sie | stehen Sie auf! |
| ich | war aufgestanden hatte aufgestanden |
|---|---|
| du | warst aufgestanden hattest aufgestanden |
| er/sie/es | war aufgestanden hatte aufgestanden |
| wir | waren aufgestanden hatten aufgestanden |
| ihr | wart aufgestanden hattet aufgestanden |
| sie | waren aufgestanden hatten aufgestanden |
| ich | werde aufstehen |
|---|---|
| du | wirst aufstehen |
| er/sie/es | wird aufstehen |
| wir | werden aufstehen |
| ihr | werdet aufstehen |
| sie | werden aufstehen |
| ich | stehe auf |
|---|---|
| du | stehest auf |
| er/sie/es | stehe auf |
| wir | stehen auf |
| ihr | stehet auf |
| sie | stehen auf |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | stände auf stünde auf |
|---|---|
| du | ständest auf stündest auf |
| er/sie/es | stände auf stünde auf |
| wir | ständen auf stünden auf |
| ihr | ständet auf stündet auf |
| sie | ständen auf stünden auf |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | aufstehen |
|---|---|
| zu ile | aufzustehen |
| Partizip I | aufstehend |
| Partizip II | aufgestanden |
“aufstehen” ayrılabilen bir fiildir. “auf” (ayrılabilen fiilin ön eki) ana cümlelerde cümlenin sonuna gelir. Yan cümlelerde ve “zu” (mastar işareti) ile kullanılan mastarda fiil birleşik kalır.
Jeden Morgen stehe ich um sechs Uhr auf.
Her sabah saat altıda kalkıyorum.
Er ist müde, weil er so früh aufgestanden ist.
Çok erken kalktığı için yorgun.
Es fällt mir schwer, im Winter früh aufzustehen.
Kışın erken kalkmakta zorlanıyorum.
“aufstehen” fiilinin Perfekt biçimi her zaman yardımcı fiil “sein” (Perfekt kuran yardımcı fiil) ile kurulur. Bunun nedeni, bu fiilin konum veya durum değişikliğini anlatmasıdır.
Ich bin heute erst um 10 Uhr aufgestanden.
Bugün ancak saat onda kalktım.
“aufstehen” “protestieren” (protesto etmek) veya “sich einsetzen” (bir şeyi savunmak) anlamında kullanıldığında neredeyse her zaman bir edatla birlikte kullanılır: “für etwas” (bir şeyi desteklemek için) olumlu anlam taşır, “gegen etwas” (bir şeye karşı) ise olumsuz anlam taşır.
Die Mitarbeiter sind für bessere Arbeitsbedingungen aufgestanden.
Çalışanlar daha iyi çalışma koşullarını savunmak için ayağa kalktı.
Viele Menschen stehen gegen Rassismus auf.
Birçok insan ırkçılığa karşı çıkıyor.
Açık kapı veya pencerelerden söz ederken “aufstehen” bir eylemi değil, bir durumu anlatır. Özne, açık olan kapı veya penceredir.
Das Fenster im Wohnzimmer steht seit Stunden auf.
Oturma odasındaki pencere saatlerdir açık duruyor.
kaldırmak / tahsil etmek
Her iki kelime de birinin oturur veya yatar durumdan ayağa kalktığını anlatabilir. “Aufstehen” (kalkmak) normal, günlük kullanımdır. “Sich erheben” (ayağa kalkmak) ise belirgin biçimde resmî, edebî veya törensel bir anlam taşır. Sıradan durumlarda genellikle “aufstehen”, törensel anlatımda ise “sich erheben” de uygundur.

Als der Bus kam, standen alle Fahrgäste von ihren Plätzen auf.
Otobüs geldiğinde bütün yolcular yerlerinden kalktı.
Als der Ehrengast den Raum betrat, erhoben sich alle Gäste von ihren Plätzen.
Onur konuğu odaya girdiğinde bütün konuklar yerlerinden ayağa kalktı.