
aufstehen
wstawać
Podnosić się z pozycji leżącej lub siedzącej do pozycji stojącej, zwłaszcza opuszczać rano łóżko.
Ich muss morgen früh aufstehen, weil ich einen Termin habe.
Jutro muszę wcześnie wstać, bo mam wizytę.
wstawać / wstawiać się / być otwartym
aufstehen – stand auf – ist aufgestanden
Wczytuję zapisany stan.

wstawać
Podnosić się z pozycji leżącej lub siedzącej do pozycji stojącej, zwłaszcza opuszczać rano łóżko.
Ich muss morgen früh aufstehen, weil ich einen Termin habe.
Jutro muszę wcześnie wstać, bo mam wizytę.

wstawiać się
Opowiadać się za jakąś sprawą lub osobą albo protestować przeciwko czemuś lub buntować się przeciwko czemuś.
Die Bürger sind gegen die ungerechten Gesetze aufgestanden.
Obywatele wystąpili przeciwko niesprawiedliwym ustawom.

być otwartym
Być otwartym, a nie zamkniętym, zwykle w odniesieniu do drzwi, okien lub pokryw.
Bitte schließ die Terrassentür, sie steht schon den ganzen Tag auf.
Proszę zamknij drzwi na taras, są otwarte już cały dzień.
| ich | stehe auf |
|---|---|
| du | stehst auf |
| er/sie/es | steht auf |
| wir | stehen auf |
| ihr | steht auf |
| sie | stehen auf |
| ich | stand auf |
|---|---|
| du | standest auf standst auf |
| er/sie/es | stand auf |
| wir | standen auf |
| ihr | standet auf |
| sie | standen auf |
| ich | bin aufgestanden habe aufgestanden |
|---|---|
| du | bist aufgestanden hast aufgestanden |
| er/sie/es | ist aufgestanden hat aufgestanden |
| wir | sind aufgestanden haben aufgestanden |
| ihr | seid aufgestanden habt aufgestanden |
| sie | sind aufgestanden haben aufgestanden |
| du | steh auf! stehe auf! |
|---|---|
| ihr | steht auf! |
| Sie | stehen Sie auf! |
| ich | war aufgestanden hatte aufgestanden |
|---|---|
| du | warst aufgestanden hattest aufgestanden |
| er/sie/es | war aufgestanden hatte aufgestanden |
| wir | waren aufgestanden hatten aufgestanden |
| ihr | wart aufgestanden hattet aufgestanden |
| sie | waren aufgestanden hatten aufgestanden |
| ich | werde aufstehen |
|---|---|
| du | wirst aufstehen |
| er/sie/es | wird aufstehen |
| wir | werden aufstehen |
| ihr | werdet aufstehen |
| sie | werden aufstehen |
| ich | stehe auf |
|---|---|
| du | stehest auf |
| er/sie/es | stehe auf |
| wir | stehen auf |
| ihr | stehet auf |
| sie | stehen auf |
Używany w mowie zależnej.
| ich | stände auf stünde auf |
|---|---|
| du | ständest auf stündest auf |
| er/sie/es | stände auf stünde auf |
| wir | ständen auf stünden auf |
| ihr | ständet auf stündet auf |
| sie | ständen auf stünden auf |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | aufstehen |
|---|---|
| z zu | aufzustehen |
| Partizip I | aufstehend |
| Partizip II | aufgestanden |
„Aufstehen” (wstawać) jest czasownikiem rozdzielnie złożonym. W zdaniach głównych przedrostek „auf” (przedrostek) stoi na końcu. W zdaniach podrzędnych oraz w bezokoliczniku z „zu” (partykuła bezokolicznika) czasownik pozostaje połączony.
Jeden Morgen stehe ich um sechs Uhr auf.
Każdego ranka wstaję o szóstej.
Er ist müde, weil er so früh aufgestanden ist.
On jest zmęczony, bo tak wcześnie wstał.
Es fällt mir schwer, im Winter früh aufzustehen.
Trudno mi wstawać wcześnie zimą.
Perfekt od „aufstehen” (wstawać) tworzy się zawsze z czasownikiem posiłkowym „sein” (być). Powodem jest to, że czasownik opisuje zmianę pozycji lub stanu.
Ich bin heute erst um 10 Uhr aufgestanden.
Dzisiaj wstałem dopiero o dziesiątej.
W znaczeniu „protestieren” (protestować) lub „sich einsetzen” (opowiadać się za czymś) czasownik „aufstehen” (wstawiać się) jest prawie zawsze używany z przyimkiem: „für etwas” (za czymś, pozytywnie) lub „gegen etwas” (przeciwko czemuś, negatywnie).
Die Mitarbeiter sind für bessere Arbeitsbedingungen aufgestanden.
Pracownicy wystąpili w obronie lepszych warunków pracy.
Viele Menschen stehen gegen Rassismus auf.
Wiele osób sprzeciwia się rasizmowi.
Gdy chodzi o otwarte drzwi lub okna, „aufstehen” (być otwartym) opisuje stan, a nie czynność. Podmiotem są drzwi lub okno, które są otwarte.
Das Fenster im Wohnzimmer steht seit Stunden auf.
Okno w salonie jest otwarte od kilku godzin.
podnosić / pobierać
Oba słowa mogą wyrażać przejście z pozycji siedzącej lub leżącej do stojącej. „Aufstehen” (wstawać) to zwykły, codzienny wybór, natomiast „sich erheben” (wstawać) brzmi wyraźnie bardziej podniośle lub uroczyste. W zwykłych sytuacjach zazwyczaj pasuje „aufstehen”, a w uroczystym języku można użyć także „sich erheben”.

Als der Bus kam, standen alle Fahrgäste von ihren Plätzen auf.
Kiedy przyjechał autobus, wszyscy pasażerowie wstali ze swoich miejsc.
Als der Ehrengast den Raum betrat, erhoben sich alle Gäste von ihren Plätzen.
Kiedy honorowy gość wszedł do sali, wszyscy goście wstali ze swoich miejsc.