
recht haben
haklı olmak
Haklı durumda olmak; doğru bir şey söylemek veya doğru bir görüşü savunmak.
Du hattest recht, der Weg über die Landstraße ist viel schöner.
Haklıydın, kırsal yoldan gitmek çok daha güzel.
haklı / sağ / doğru
recht – rechter – am rechtesten
Kayıtlı durumun yükleniyor.

haklı olmak
Haklı durumda olmak; doğru bir şey söylemek veya doğru bir görüşü savunmak.
Du hattest recht, der Weg über die Landstraße ist viel schöner.
Haklıydın, kırsal yoldan gitmek çok daha güzel.

sağ
Vücudun, çoğu insanda kalbin bulunmadığı tarafındaki yön; solun karşıtı.
Bitte biegen Sie an der nächsten Kreuzung nach recht ab.
Lütfen bir sonraki kavşakta sağa dönün.

doğru
Doğru, hatasız veya gerçeğe uygun.
Das ist die rechte Antwort auf die Frage.
Sorunun doğru cevabı bu.

uygun olmak
Birisi için uygun veya hoş olmak; birisine uymak.
Ist es dir recht, wenn wir uns erst um 20 Uhr treffen?
Saat 20.00'de buluşmamız senin için uygun mu?

oldukça
Bir sıfatı veya zarfı güçlendiren zarf olarak kullanılır; “ziemlich” (oldukça) veya “sehr” (çok) anlamına gelir.
Es war gestern Abend schon recht spät, als ich nach Hause kam.
Dün akşam eve geldiğimde saat oldukça geç olmuştu.

uygun
Belirli bir amaç veya durum için elverişli, uygun ya da yerinde olan.
Er ist der rechte Mann für diese schwierige Aufgabe.
Bu zor görev için en uygun kişi o.

sağcı
Siyasette muhafazakâr veya milliyetçi bir yönelimi anlatır.
Die Partei vertritt traditionell eher rechte Positionen.
Parti geleneksel olarak daha çok sağcı görüşleri savunuyor.
| temel form | recht |
|---|---|
| Komparativ | rechter |
| Superlativ | am rechtesten |
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nom. | -e | -e | -e | -en |
| Akk. | -en | -e | -e | -en |
| Dat. | -en | -en | -en | -en |
| Gen. | -en | -en | -en | -en |
Eki recht kelimesine ekle.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nom. | -er | -e | -es | -en |
| Akk. | -en | -e | -es | -en |
| Dat. | -en | -en | -en | -en |
| Gen. | -en | -en | -en | -en |
Eki recht kelimesine ekle.
| eril | dişil | nötr | çoğul | |
|---|---|---|---|---|
| Nom. | -er | -e | -es | -e |
| Akk. | -en | -e | -es | -e |
| Dat. | -em | -er | -em | -en |
| Gen. | -en | -er | -en | -er |
Eki recht kelimesine ekle.
“recht” (doğru) sıfatı ile “das Recht” (hak) ismi aynı kelime ailesindendir. Küçük harfle yazılması, sıfat ya da zarf olduğunu; büyük harfle yazılması ise isim olduğunu gösterir. İkisinin de temelinde “richtig” (doğru) ya da “gerecht” (adil) olma fikri vardır.
Es ist dein gutes Recht, deine Meinung zu sagen.
Fikrini söylemek senin en doğal hakkın.
Das ist nicht die rechte Art, mit Problemen umzugehen.
Sorunlarla başa çıkmanın doğru yolu bu değil.
“recht haben” (haklı olmak) kalıp bir yapıdır. Birinin haklı olduğunu söylemek için burada her zaman “haben” (sahip olmak; bu yapıda yardımcı fiil) fiili kullanılır.
Ich muss zugeben, du hast recht.
Kabul etmeliyim, haklısın.
Am Ende hatte sie mit ihrer Vermutung recht.
Sonunda tahmininde haklı çıktı.
Bir şey birine uygunsa “etwas ist jemandem recht” (bir şey birine uyar) yapısı kullanılır. Uygun bulan kişi Dativ hâlinde olur.
Wäre es Ihnen recht, wenn wir das Treffen verschieben?
Toplantıyı ertelememiz sizin için uygun olur mu? (Dativ)
Mir ist jede Lösung recht, solange das Problem gelöst wird.
Sorun çözüldüğü sürece her çözüm bana uyar. (Dativ)
Zarf olarak kullanılan “recht” (oldukça) çekimlenmez ve başka bir sıfatın ya da zarfın hemen önünde yer alır. “ziemlich” (oldukça) ya da “sehr” (çok) anlamına gelir ve ardından gelen kelimenin anlamını güçlendirir.
Der Film war recht unterhaltsam.
Film oldukça eğlenceliydi.
Du fährst recht schnell für diese enge Straße.
Bu kadar dar bir yol için oldukça hızlı sürüyorsun.
Bir yön anlatılırken, özellikle “nach rechts” (sağa) ifadesinde, sonuna “s” gelen “rechts” biçimi sıkça kullanılır. Bu bağlamda “s” olmadan kullanılan “recht” sıfatına daha seyrek rastlanır.
Das Badezimmer ist die zweite Tür auf der rechten Seite.
Banyo, sağdaki ikinci kapı.
Fahren Sie hier nach rechts.
Buradan sağa dönün.
“recht” (uygun), “passend” (uygun) ya da “geeignet” (elverişli) anlamında kullanıldığında “der rechte Augenblick” (doğru an), “zur rechten Zeit” (doğru zamanda) ve “am rechten Ort” (doğru yerde) gibi ifadelerde sıkça görülür.
Er wartete auf den rechten Moment, um seine Frage zu stellen.
Soruyu sormak için doğru anı bekledi.
Siyasi bağlamda “recht” (sağcı), muhafazakâr veya milliyetçi bir görüşü anlatır. Bağlama göre bu kelime tarafsız bir tanımlama ya da değer yargısı olabilir.
Diese Partei wird dem rechten Spektrum zugeordnet.
Bu parti sağ görüşlüler arasında sayılıyor.
çok
“Sehr” (çok) ve “recht” (oldukça), bir sıfatın derecesini artırabilir. “Sehr” açıkça yüksek bir yoğunluk belirtir; “recht” ise çoğunlukla daha zayıf ya da daha temkinli bir etki bırakır, ancak uygun bağlamda güçlü bir anlam da taşıyabilir. Kesin bir övgü için “sehr”, daha temkinli bir değerlendirme için çoğu zaman “recht” uygundur.

Das Essen in diesem Restaurant war recht gut.
Bu restorandaki yemekler oldukça iyiydi.
Das Essen in diesem Restaurant war sehr gut.
Bu restorandaki yemekler çok iyiydi.