
umlegen
masrafı yansıtmak
Masrafları veya giderleri başka birine aktarmak ya da paylaştırmak.
Der Vermieter versucht, die Kosten für die Renovierung auf die Mieter umzulegen.
Ev sahibi, tadilat masraflarını kiracılara yansıtmaya çalışıyor.
masrafı yansıtmak / devirmek / yerini değiştirmek
umlegen – legte um – hat umgelegt
Kayıtlı durumun yükleniyor.

masrafı yansıtmak
Masrafları veya giderleri başka birine aktarmak ya da paylaştırmak.
Der Vermieter versucht, die Kosten für die Renovierung auf die Mieter umzulegen.
Ev sahibi, tadilat masraflarını kiracılara yansıtmaya çalışıyor.

şalteri çevirmek
Bir şeyi açmak veya kapatmak için bir düğmeyi ya da kolu başka bir konuma getirmek.
Er legte den Hebel um und die Maschine startete.
Kolu çevirdi ve makine çalışmaya başladı.

devirmek
Ayakta duran bir şeyi düşürmek; kesmek.
Der Sturm hat in der ganzen Straße mehrere Bäume umgelegt.
Fırtına, bütün cadde boyunca birkaç ağacı devirdi.

öldürmek
Günlük dilde, birini öldürmek veya cinayet işlemek.
Im Krimi droht der Gangster damit, den Zeugen umzulegen.
Polisiye filmde gangster, tanığı öldürmekle tehdit ediyor.

yerini değiştirmek
Bir şeyi başka bir yere koymak veya başka bir konuma getirmek.
Wir müssen das Stromkabel umlegen, damit niemand darüber stolpert.
Kimsenin takılıp düşmemesi için elektrik kablosunun yerini değiştirmemiz gerekiyor.

üzerine almak
Genellikle bir atkıyı, örtüyü veya paltoyu vücudun, boynun ya da omuzların çevresine koymak.
Als es kühler wurde, legte sie sich eine Decke um die Schultern.
Hava serinleyince omuzlarına bir battaniye aldı.
| ich | lege um |
|---|---|
| du | legst um |
| er/sie/es | legt um |
| wir | legen um |
| ihr | legt um |
| sie | legen um |
| ich | legte um |
|---|---|
| du | legtest um |
| er/sie/es | legte um |
| wir | legten um |
| ihr | legtet um |
| sie | legten um |
| ich | habe umgelegt |
|---|---|
| du | hast umgelegt |
| er/sie/es | hat umgelegt |
| wir | haben umgelegt |
| ihr | habt umgelegt |
| sie | haben umgelegt |
| du | leg um! lege um! |
|---|---|
| ihr | legt um! |
| Sie | legen Sie um! |
| ich | hatte umgelegt |
|---|---|
| du | hattest umgelegt |
| er/sie/es | hatte umgelegt |
| wir | hatten umgelegt |
| ihr | hattet umgelegt |
| sie | hatten umgelegt |
| ich | werde umlegen |
|---|---|
| du | wirst umlegen |
| er/sie/es | wird umlegen |
| wir | werden umlegen |
| ihr | werdet umlegen |
| sie | werden umlegen |
| ich | lege um |
|---|---|
| du | legest um |
| er/sie/es | lege um |
| wir | legen um |
| ihr | leget um |
| sie | legen um |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | legte um |
|---|---|
| du | legtest um |
| er/sie/es | legte um |
| wir | legten um |
| ihr | legtet um |
| sie | legten um |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | umlegen |
|---|---|
| zu ile | umzulegen |
| Partizip I | umlegend |
| Partizip II | umgelegt |
“umlegen” ayrılabilen bir fiildir. “um” ön eki ana cümlenin sonunda yer alır. Yan cümlelerde ve “zu” ile kullanılan mastarda fiil birleşik kalır.
Er legt den Schalter um.
Şalteri çeviriyor.
Ich weiß nicht, warum er den Schalter umlegt.
Şalteri neden çevirdiğini bilmiyorum.
Es ist Zeit, den Schalter umzulegen.
Şalteri çevirmenin zamanı geldi.
Fiil, “um-” ön eki ile “legen” (koymak) fiilinden oluşur. “um” ön eki çoğu zaman konumun, durumun ya da dağılımın değiştiğini gösterir. Kelimenin farklı anlamları arasındaki bağlantı budur.
Kannst du bitte den Teppich etwas umlegen, damit er gerade liegt?
Halı düz dursun diye yerini biraz değiştirebilir misin?
Masraflar paylaştırıldığında “auf” edatı Akkusativ ile kullanılır. Yapı şöyledir: “Kosten auf jemanden umlegen” (masrafları birine yansıtmak).
Die Firma legte die gestiegenen Transportkosten auf die Kunden um.
Şirket, artan taşıma masraflarını müşterilere yansıttı.
Bu anlamda “umlegen” neredeyse yalnızca “Schalter” (şalter) veya “Hebel” (kol) isimleriyle kullanılır. Bir cihazı çalıştırmak ya da durdurmak için yapılan mekanik hareketi anlatır.
Um die Maschine zu stoppen, müssen Sie nur diesen Hebel umlegen.
Makineyi durdurmak için bu kolu çevirmeniz yeterli.
“umlegen” fiilinin “jemanden töten” (birini öldürmek) anlamı çok günlük ve resmî olmayan bir kullanımdır. Bu kullanıma sıkça polisiye romanlarda veya filmlerde rastlanır. Resmî ya da günlük konuşmalarda bu anlamdan kaçınmalısın.
Der Detektiv vermutete, dass die Mafia den Zeugen umgelegt hatte.
Dedektif, mafyanın tanığı öldürdüğünden şüphelendi.
Bir giysiyi üzerine aldığını söylerken fiil, Dativ zamiriyle dönüşlü olarak kullanılır: “sich (Dativ) etwas (Akkusativ) umlegen” (bir şeyi üzerine almak).
Mir ist kalt, ich lege mir schnell einen Schal um.
Üşüyorum, hemen üzerime bir atkı alacağım.
öldürmek
Her iki fiil de birinin öldürülmesi anlamına gelebilir. “Töten” (öldürmek) tarafsız ve doğrudan bir ifadedir. “Umlegen” (öldürmek) ise bu anlamda günlük dilde kullanılır; çoğu zaman kaba ya da üstü kapalıdır ve tarafsız bir haberden çok rahat bir konuşmaya veya tehdide uyar.

Der Gangster drohte, er werde den Wachmann umlegen.
Gangster, güvenlik görevlisini öldürmekle tehdit etti.
Im Bericht steht, dass der Täter den Wachmann tötete.
Raporda failin güvenlik görevlisini öldürdüğü yazıyor.