
herrschen
rządzić
Sprawować władzę nad krajem lub narodem, zazwyczaj jako król, cesarz albo dyktator.
Der König herrschte über sein Reich mit Weisheit und Strenge.
Król rządził swoim królestwem mądrze i surowo.
rządzić / panować
herrschen – herrschte – hat geherrscht
Wczytuję zapisany stan.

rządzić
Sprawować władzę nad krajem lub narodem, zazwyczaj jako król, cesarz albo dyktator.
Der König herrschte über sein Reich mit Weisheit und Strenge.
Król rządził swoim królestwem mądrze i surowo.

panować
Istnieć, dominować lub przeważać. Tego czasownika używa się w odniesieniu do warunków, nastrojów, opinii lub pogody.
Nach der überraschenden Nachricht herrschte betretenes Schweigen im Raum.
Po zaskakującej wiadomości w pomieszczeniu zapadła krępująca cisza.

panować nad
Mieć kontrolę nad czymś lub władzę nad czymś, na przykład nad uczuciami, popędami albo złożoną sytuacją.
Es ist eine Kunst, in stressigen Momenten über die eigenen Emotionen zu herrschen.
Panowanie nad własnymi emocjami w stresujących chwilach jest sztuką.
| ich | herrsche |
|---|---|
| du | herrschst herrscht |
| er/sie/es | herrscht |
| wir | herrschen |
| ihr | herrscht |
| sie | herrschen |
| ich | herrschte |
|---|---|
| du | herrschtest |
| er/sie/es | herrschte |
| wir | herrschten |
| ihr | herrschtet |
| sie | herrschten |
| ich | habe geherrscht |
|---|---|
| du | hast geherrscht |
| er/sie/es | hat geherrscht |
| wir | haben geherrscht |
| ihr | habt geherrscht |
| sie | haben geherrscht |
| du | herrsche! herrsch! |
|---|---|
| ihr | herrscht! |
| Sie | herrschen Sie! |
| ich | hatte geherrscht |
|---|---|
| du | hattest geherrscht |
| er/sie/es | hatte geherrscht |
| wir | hatten geherrscht |
| ihr | hattet geherrscht |
| sie | hatten geherrscht |
| ich | werde herrschen |
|---|---|
| du | wirst herrschen |
| er/sie/es | wird herrschen |
| wir | werden herrschen |
| ihr | werdet herrschen |
| sie | werden herrschen |
| ich | herrsche |
|---|---|
| du | herrschest |
| er/sie/es | herrsche |
| wir | herrschen |
| ihr | herrschet |
| sie | herrschen |
Używany w mowie zależnej.
| ich | herrschte |
|---|---|
| du | herrschtest |
| er/sie/es | herrschte |
| wir | herrschten |
| ihr | herrschtet |
| sie | herrschten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | herrschen |
|---|---|
| z zu | zu herrschen |
| Partizip I | herrschend |
| Partizip II | geherrscht |
Czasownik „herrschen” (rządzić, panować) jest spokrewniony z rzeczownikiem „der Herr” (władca, pan). Opisuje działanie kogoś, kto zachowuje się jak władca, czyli sprawuje władzę albo dominuje.
Der Burgherr herrschte über die gesamte Region.
Pan zamku rządził całym regionem.
Podmiot zdania podpowiada znaczenie: jeśli podmiotem jest osoba, na przykład król albo dyktator, chodzi o sprawowanie władzy. Jeśli podmiotem jest abstrakcyjny stan, na przykład cisza, chaos albo zimno, „vorhanden sein” (istnieć, występować) oznacza „być obecnym”.
Der Diktator herrschte mit eiserner Hand.
Dyktator rządził żelazną ręką.
Im ganzen Land herrschte große Trockenheit.
W całym kraju panowała wielka susza.
Kiedy osoba rządzi jakimś terytorium albo narodem, zawsze używa się przyimka „über” (nad, nad czymś) z Akkusativem.
Die Königin herrschte viele Jahre über ein großes Reich.
Królowa rządziła wielkim królestwem przez wiele lat.
Aby opisać stan albo atmosferę, bardzo często używa się czasownika „herrschen” (panować) z zaimkiem bezosobowym „es” (ono) w funkcji podmiotu. Właściwy temat pojawia się wtedy w dalszej części zdania.
Auf der Party herrschte eine ausgelassene Stimmung.
Na przyjęciu panował swobodny nastrój.
Es herrschte ein eisiger Wind.
Wiał lodowaty wiatr.
opanować / opanować się / rządzić
„herrschen über” (panować nad) i „beherrschen” (opanować) mogą wyrażać panowanie nad własnymi uczuciami. W tym znaczeniu „beherrschen” jest zwyczajową i bezpośrednią formą, natomiast „herrschen über” brzmi bardziej nacechowanie i przedstawia kontrolę jako rodzaj władzy. W zwykłej rozmowie najczęściej pasuje „beherrschen”; „herrschen über” również jest możliwe, ale mniej neutralne.

Mit großer Disziplin herrschte er über seine Gefühle und blieb ruhig.
Dzięki wielkiej dyscyplinie panował nad swoimi uczuciami i zachował spokój.
Mit großer Disziplin beherrschte er seine Gefühle und blieb ruhig.
Dzięki wielkiej dyscyplinie opanował swoje uczucia i zachował spokój.