
der Rand
krawędź / brzeg
Zewnętrzna krawędź, granica lub zakończenie powierzchni albo przedmiotu.
Bitte schreibe nicht über den Rand des Blattes.
Proszę nie pisać poza brzegiem kartki.
krawędź / brzeg
der Rand, die Ränder
Wczytuję zapisany stan.

krawędź / brzeg
Zewnętrzna krawędź, granica lub zakończenie powierzchni albo przedmiotu.
Bitte schreibe nicht über den Rand des Blattes.
Proszę nie pisać poza brzegiem kartki.

margines społeczny
Peryferie społeczeństwa lub grupy; pozycja poza centrum życia społecznego.
Er engagiert sich für Menschen, die am Rand der Gesellschaft leben.
Angażuje się w pomoc ludziom żyjącym na marginesie społeczeństwa.

na marginesie
Jako luźna uwaga lub dodatkowa informacja; nie jako główny temat.
Er erwähnte nur am Rande, dass er bald umziehen wird.
Wspomniał tylko na marginesie, że wkrótce się przeprowadzi.

stracić panowanie nad sobą
Całkowicie wymknąć się spod kontroli; zachowywać się dziko i bez umiaru.
Nach dem Sieg waren die Fans im Stadion völlig außer Rand und Band.
Po zwycięstwie kibice na stadionie całkowicie stracili panowanie nad sobą.
| rodzaj | męski der |
|---|---|
| liczba mnoga | die Ränder |
| Genitiv | des Rands |
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| Nominativ | der Rand | die Ränder |
| Akkusativ | den Rand | die Ränder |
| Dativ | dem Rand | den Rändern |
| Genitiv | des Rands des Randes | der Ränder |
Rodzajnik zmienia się zależnie od przypadku; jest zaznaczony kolorem.
| rodzaj | męski der |
|---|---|
| liczba mnoga | die Rand |
| Genitiv | des Rands |
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| Nominativ | der Rand | die Rand die Rands |
| Akkusativ | den Rand | die Rand die Rands |
| Dativ | dem Rand | den Rand den Rands |
| Genitiv | des Rands | der Rand der Rands |
Rodzajnik zmienia się zależnie od przypadku; jest zaznaczony kolorem.
„Rand” (krawędź; brzeg) jest częstym składnikiem wyrazów złożonych. Zawsze oznacza zewnętrzną strefę czegoś, na przykład w słowach „Stadtrand” (obrzeża miasta), „Waldrand” (skraj lasu) i „Randnotiz” (uwaga na marginesie).
Wir wohnen in einem ruhigen Haus am Stadtrand.
Mieszkamy w cichym domu na obrzeżach miasta.
Am Waldrand haben wir Rehe gesehen.
Na skraju lasu widzieliśmy sarny.
Zwróć uwagę na przypadek po przyimku: „am Rand” (na krawędzi, Dativ) opisuje położenie, natomiast „an den Rand” (na krawędź, Akkusativ) wyraża ruch w tym kierunku.
Das Glas steht gefährlich nah am Rand des Tisches.
Szklanka stoi niebezpiecznie blisko krawędzi stołu.
Er schob den Stuhl an den Rand des Zimmers.
Przesunął krzesło na skraj pokoju.
Znaczenie przenośne „Peripherie” (peryferie) występuje prawie wyłącznie w stałym wyrażeniu „am Rand der Gesellschaft” (na marginesie społeczeństwa). Opisuje ono ludzi znajdujących się na pozycji outsiderów.
Soziale Projekte helfen Menschen am Rand der Gesellschaft.
Projekty społeczne pomagają ludziom żyjącym na marginesie społeczeństwa.
Wyrażenie „am Rande” (na marginesie) działa jak przysłówek i oznacza „nebenbei” (przy okazji) albo „nicht als Hauptpunkt” (nie jako główny punkt). Często występuje w środku zdania.
Ich möchte nur am Rande bemerken, dass wir im Zeitplan zurückliegen.
Chcę tylko na marginesie zauważyć, że mamy opóźnienie w realizacji planu.
Wyrażenie „außer Rand und Band sein” (stracić panowanie nad sobą) jest stałą całością. Opisuje dzikie, niepohamowane i często głośne zachowanie, zazwyczaj grupy.
Die Kinder waren auf dem Fest völlig außer Rand und Band.
Dzieci na festynie całkowicie straciły panowanie nad sobą.
granica
„Grenze” (granica) i „Rand” (krawędź / brzeg) mogą oznaczać koniec jakiegoś obszaru. „Grenze” to linia, która oddziela od siebie dwa obszary. „Rand” to zewnętrzna krawędź lub zewnętrzna część powierzchni; nie musi oddzielać od siebie dwóch obszarów.

Am Rand des Parks stehen mehrere alte Bäume.
Na skraju parku rośnie kilka starych drzew.
Der Fluss bildet die Grenze zwischen dem Park und dem Wohngebiet.
Rzeka stanowi granicę między parkiem a osiedlem mieszkaniowym.