
der Spruch
powiedzenie
Krótkie, zapadające w pamięć zdanie zawierające życiową mądrość, motto lub żart; przysłowie albo stałe wyrażenie.
An der Wand hing ein Schild mit dem Spruch: „Carpe Diem“.
Na ścianie wisiała tabliczka z napisem: „Carpe Diem”.
powiedzenie / uwaga / orzeczenie
der Spruch, die Sprüche
Wczytuję zapisany stan.

powiedzenie
Krótkie, zapadające w pamięć zdanie zawierające życiową mądrość, motto lub żart; przysłowie albo stałe wyrażenie.
An der Wand hing ein Schild mit dem Spruch: „Carpe Diem“.
Na ścianie wisiała tabliczka z napisem: „Carpe Diem”.

uwaga
Nieprzemyślana, bezczelna lub niestosowna uwaga.
Für diesen dummen Spruch musste er sich später entschuldigen.
Później musiał przeprosić za tę głupią uwagę.

orzeczenie
W języku prawniczym oficjalna decyzja lub orzeczenie sądu albo sądu polubownego.
Der Spruch des Schiedsrichters ist für beide Parteien bindend.
Orzeczenie arbitra jest wiążące dla obu stron.
| rodzaj | męski der |
|---|---|
| liczba mnoga | die Sprüche |
| Genitiv | des Spruches |
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| Nominativ | der Spruch | die Sprüche |
| Akkusativ | den Spruch | die Sprüche |
| Dativ | dem Spruche | den Sprüchen |
| Genitiv | des Spruches des Spruchs | der Sprüche |
Rodzajnik zmienia się zależnie od przypadku; jest zaznaczony kolorem.
„Der Spruch” (powiedzenie, uwaga, orzeczenie) należy do rodziny wyrazów związanych z „sprechen” (mówić). Spruch jest więc czymś, co zostaje powiedziane lub „gesprochen” (wypowiedziane), i często ma szczególną, zapadającą w pamięć formę.
Kennst du den Spruch „Wer rastet, der rostet“?
Znasz powiedzenie „Kto odpoczywa, ten rdzewieje”?
Znaczenie często można rozpoznać na podstawie kontekstu. Jeśli mowa o mądrościach lub powiedzeniach, chodzi o znaczenie 1. W połączeniu z negatywnymi przymiotnikami, takimi jak „dumm” (głupi) lub „frech” (bezczelny), chodzi o znaczenie 2. W kontekście prawnym, związanym z sądem lub wyrokiem, chodzi o znaczenie 3.
Mein Opa kennt viele alte Sprüche.
Mój dziadek zna wiele starych powiedzeń.
Er ist bekannt für seine provokanten Sprüche.
On słynie z prowokacyjnych uwag.
Der Spruch des Gerichts wird morgen erwartet.
Jutro ma zapaść orzeczenie sądu.
W potocznym znaczeniu bezczelnej uwagi występują stałe wyrażenia „Sprüche machen” (wygłaszać bezczelne uwagi) oraz „Sprüche klopfen” (rzucać bezczelne uwagi). Oba oznaczają, że ktoś ciągle wygłasza zabawne lub niestosowne komentarze.
Hör auf, immer so dumme Sprüche zu klopfen!
Przestań ciągle rzucać takie głupie uwagi!
Znaczenie „Urteil” (wyrok) lub „Entscheidung” (decyzja) jest ograniczone do języka prawniczego. W języku codziennym „der Spruch” (orzeczenie) nigdy nie jest używany w tym znaczeniu.
Nach langer Beratung verkündete der Richter den Spruch.
Po długiej naradzie sędzia ogłosił orzeczenie.
wyrok / ocena
„Urteil” (wyrok) oznacza decyzję sądu na końcu procesu. „Spruch” (orzeczenie) również jest oficjalną decyzją prawną, ale brzmi bardziej formalnie i może pochodzić także od sądu polubownego. W odniesieniu do typowej decyzji sądu zwykle lepiej pasuje „Urteil”.

Nach dem Schiedsverfahren verkündete das Schiedsgericht seinen Spruch.
Po postępowaniu arbitrażowym sąd polubowny ogłosił swoje orzeczenie.
Nach dem Prozess verkündete das Gericht sein Urteil.
Po procesie sąd ogłosił wyrok.