
aufsetzen
takmak
Gözlük, şapka veya kask gibi bir şeyi başa ya da buruna yerleştirmek.
Er musste seine Lesebrille aufsetzen, um die Speisekarte zu entziffern.
Menüyü okuyabilmek için okuma gözlüğünü takması gerekti.
takmak / doğrulup oturmak / kaleme almak
aufsetzen – setzte auf – hat aufgesetzt
Kayıtlı durumun yükleniyor.

takmak
Gözlük, şapka veya kask gibi bir şeyi başa ya da buruna yerleştirmek.
Er musste seine Lesebrille aufsetzen, um die Speisekarte zu entziffern.
Menüyü okuyabilmek için okuma gözlüğünü takması gerekti.

doğrulup oturmak
Yatar durumdan oturur duruma geçmek.
Nach dem Aufwachen setzte er sich im Bett auf.
Uyandıktan sonra yatakta doğrulup oturdu.

kaleme almak
Sözleşme, mektup veya vasiyetname gibi resmî bir belgeyi yazılı olarak hazırlamak ve ifade etmek.
Der Anwalt wird einen neuen Mietvertrag aufsetzen.
Avukat yeni bir kira sözleşmesi kaleme alacak.

konmak
Yere değmek ve iniş yapmak. Bu kullanım genellikle uçaklar, kuşlar veya böcekler için geçerlidir.
Das Flugzeug setzte sanft auf der Landebahn auf.
Uçak piste yumuşak bir şekilde kondu.

ocağa koymak
Bir şeyi pişirmek veya ısıtmak için tencere ya da kazanı ocağın üzerine koymak.
Ich setze schon mal Wasser für den Tee auf.
Çay için suyu ocağa koyuyorum.
| ich | setze auf |
|---|---|
| du | setzt auf |
| er/sie/es | setzt auf |
| wir | setzen auf |
| ihr | setzt auf |
| sie | setzen auf |
| ich | setzte auf |
|---|---|
| du | setztest auf |
| er/sie/es | setzte auf |
| wir | setzten auf |
| ihr | setztet auf |
| sie | setzten auf |
| ich | habe aufgesetzt |
|---|---|
| du | hast aufgesetzt |
| er/sie/es | hat aufgesetzt |
| wir | haben aufgesetzt |
| ihr | habt aufgesetzt |
| sie | haben aufgesetzt |
| du | setz auf! setze auf! |
|---|---|
| ihr | setzt auf! |
| Sie | setzen Sie auf! |
| ich | hatte aufgesetzt |
|---|---|
| du | hattest aufgesetzt |
| er/sie/es | hatte aufgesetzt |
| wir | hatten aufgesetzt |
| ihr | hattet aufgesetzt |
| sie | hatten aufgesetzt |
| ich | werde aufsetzen |
|---|---|
| du | wirst aufsetzen |
| er/sie/es | wird aufsetzen |
| wir | werden aufsetzen |
| ihr | werdet aufsetzen |
| sie | werden aufsetzen |
| ich | setze auf |
|---|---|
| du | setzest auf |
| er/sie/es | setze auf |
| wir | setzen auf |
| ihr | setzet auf |
| sie | setzen auf |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | setzte auf |
|---|---|
| du | setztest auf |
| er/sie/es | setzte auf |
| wir | setzten auf |
| ihr | setztet auf |
| sie | setzten auf |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | aufsetzen |
|---|---|
| zu ile | aufzusetzen |
| Partizip I | aufsetzend |
| Partizip II | aufgesetzt |
“aufsetzen” ayrılabilen bir fiildir. “auf-” ön eki ana cümlede fiilden ayrılır ve cümlenin sonunda yer alır.
Er setzt schnell seinen Hut auf und geht.
Şapkasını çabucak takıp gidiyor.
Es ist wichtig, beim Radfahren einen Helm aufzusetzen.
Bisiklete binerken kask takmak önemlidir.
“aufsetzen” kelimesinin birçok anlamı bağlamdan anlaşılır. Nesneye, yani gözlük, sözleşme veya suya; özneye, yani uçağa; ya da fiilin dönüşlü kullanılıp kullanılmadığına, yani “sich aufsetzen” (doğrulup oturmak) biçimine dikkat et.
Setz bitte deine Mütze auf, es ist kalt.
Lütfen şapkanı tak, hava soğuk.
Die Anwältin setzt einen neuen Vertrag auf.
Avukat yeni bir sözleşme kaleme alıyor.
Nach dem Nickerchen setzte er sich langsam auf.
Şekerlemeden sonra yavaşça doğrulup oturdu.
Bu anlamda kelime neredeyse her zaman başa veya buruna takılan şeylerle birlikte kullanılır. Yaygın kullanımlar şunlardır: “eine Brille aufsetzen” (gözlük takmak), “einen Hut aufsetzen” (şapka takmak), “eine Krone aufsetzen” (taç takmak) ve “Kopfhörer aufsetzen” (kulaklık takmak).
Zum Schutz vor der Sonne setzte sie einen großen Hut auf.
Güneşten korunmak için büyük bir şapka taktı.
Bir kişi yatmaktan oturur duruma geçiyorsa dönüşlü “sich aufsetzen” (doğrulup oturmak) biçimi kullanılır. Özne her zaman hareketi yapan kişidir.
Der Kranke konnte sich ohne Hilfe im Bett aufsetzen.
Hasta, yardım almadan yatakta doğrulup oturabildi.
“aufsetzen” fiili “verfassen” (kaleme almak) anlamında resmî veya biçimsel metinlerle kullanılır. Yaygın kullanımlar şunlardır: “einen Vertrag aufsetzen” (sözleşme kaleme almak), “ein Testament aufsetzen” (vasiyetname kaleme almak) ve “ein offizielles Schreiben aufsetzen” (resmî bir yazı kaleme almak).
Die Notarin hat gestern das Testament aufgesetzt.
Noter dün vasiyetnameyi kaleme aldı.
“aufsetzen” fiili “landen” (konmak) anlamında çoğu zaman nesnesiz kullanılır. Özne genellikle bir uçak, kuş veya böcektir.
Der Pilot bereitete sich darauf vor, auf der kurzen Landebahn aufzusetzen.
Pilot, kısa piste konmaya hazırlanıyordu.
Bu anlam yemek pişirme bağlamında kullanılır. Isıtmak için ocağa konan kaplar veya sıvılar için kullanılır. Yaygın kullanımlar şunlardır: “Wasser aufsetzen” (su koymak), “einen Topf aufsetzen” (tencereyi ocağa koymak) ve “den Teekessel aufsetzen” (çaydanlığı ocağa koymak).
Kannst du bitte schon mal das Nudelwasser aufsetzen?
Lütfen makarna suyunu şimdiden ocağa koyar mısın?
koymak / sormak / ayarlamak
“Stellen” (koymak) ve “aufsetzen” (ocağa koymak), bir yüzeye doğru yapılan hareketi anlatabilir. “Stellen”, dik duruş için kullanılan genel fiildir; “aufsetzen” ise tencere ya da kazan ocak gözüne konduğunda kullanılır ve pişirme ya da ısıtma amacını vurgular. Bu mutfak bağlamında “aufsetzen” daha uygun kullanımdır.

Ich setze den Topf auf die Herdplatte auf, damit das Wasser kocht.
Su kaynasın diye tencereyi ocağın üzerine koyuyorum.
Ich stelle den Topf vorsichtig auf die Herdplatte.
Tencereyi dikkatlice ocağın üzerine koyuyorum.