
sprengen
havaya uçurmak
Bir şeyi patlayıcı kullanarak hedefli biçimde patlatıp yok etmek.
Das alte Fabrikgebäude wurde kontrolliert gesprengt.
Eski fabrika binası kontrollü biçimde havaya uçuruldu.
havaya uçurmak / aşmak / patlatmak
sprengen – sprengte – hat gesprengt
Kayıtlı durumun yükleniyor.

havaya uçurmak
Bir şeyi patlayıcı kullanarak hedefli biçimde patlatıp yok etmek.
Das alte Fabrikgebäude wurde kontrolliert gesprengt.
Eski fabrika binası kontrollü biçimde havaya uçuruldu.

sınırı aşmak
Belirlenmiş bir çerçeveyi, limiti ya da sınırı çok büyük ölçüde geçmek.
Die unerwarteten Reparaturkosten sprengen unser gesamtes Budget.
Beklenmedik onarım masrafları toplam bütçemizi aşıyor.

patlatmak
Bir şeyi iç basınç nedeniyle patlatmak ya da çatlatmak.
Der starke Frost hat die Wasserrohre gesprengt.
Şiddetli don, su borularını patlattı.

sulamak
Bir alanı, özellikle bahçeyi ya da çimleri suyla sulamak.
Im heißen Sommer muss man den Rasen jeden Abend sprengen.
Sıcak yaz aylarında çimleri her akşam sulamak gerekir.

dörtnala sürmek
Bir atı hızlı dörtnala koşturmak ya da dörtnala ata binmek.
Der Reiter sprengte auf seinem Pferd über die weite Ebene.
Binici atını geniş ovanın üzerinde dörtnala sürdü.
| ich | sprenge |
|---|---|
| du | sprengst |
| er/sie/es | sprengt |
| wir | sprengen |
| ihr | sprengt |
| sie | sprengen |
| ich | sprengte |
|---|---|
| du | sprengtest |
| er/sie/es | sprengte |
| wir | sprengten |
| ihr | sprengtet |
| sie | sprengten |
| ich | habe gesprengt |
|---|---|
| du | hast gesprengt |
| er/sie/es | hat gesprengt |
| wir | haben gesprengt |
| ihr | habt gesprengt |
| sie | haben gesprengt |
| du | sprenge! spreng! |
|---|---|
| ihr | sprengt! |
| Sie | sprengen Sie! |
| ich | hatte gesprengt |
|---|---|
| du | hattest gesprengt |
| er/sie/es | hatte gesprengt |
| wir | hatten gesprengt |
| ihr | hattet gesprengt |
| sie | hatten gesprengt |
| ich | werde sprengen |
|---|---|
| du | wirst sprengen |
| er/sie/es | wird sprengen |
| wir | werden sprengen |
| ihr | werdet sprengen |
| sie | werden sprengen |
| ich | sprenge |
|---|---|
| du | sprengest |
| er/sie/es | sprenge |
| wir | sprengen |
| ihr | sprenget |
| sie | sprengen |
Dolaylı anlatımda kullanılır.
| ich | sprengte |
|---|---|
| du | sprengtest |
| er/sie/es | sprengte |
| wir | sprengten |
| ihr | sprengtet |
| sie | sprengten |
Dilekler ve “würde” ile kurulan cümleler için kullanılır.
| mastar | sprengen |
|---|---|
| zu ile | zu sprengen |
| Partizip I | sprengend |
| Partizip II | gesprengt |
“Sprengen” fiili, günümüzdeki anlamlarının çoğunda zayıf bir fiildir. Geçmiş zaman biçimleri “sprengte” (patlattı) ve “hat gesprengt” (patlatmış) şeklindedir.
Die Baufirma hat den alten Schornstein sicher gesprengt.
İnşaat şirketi eski bacayı güvenli bir şekilde patlattı.
“sprengen” fiilinin gerçek anlamı bir şeyi patlatarak parçalamak, mecaz anlamı ise bir sınırı aşmaktır. Anlamı bağlam açıkça gösterir: Binalardan ve kayalardan söz ediliyorsa gerçek anlam, bütçelerden ve çerçevelerden söz ediliyorsa mecaz anlam kastedilir.
Die Lawine wurde künstlich gesprengt, um die Gefahr zu bannen.
Tehlikeyi ortadan kaldırmak için çığ kontrollü olarak patlatıldı.
Die Kosten für die Renovierung sprengen unser geplantes Budget.
Tadilat masrafları planladığımız bütçeyi aşıyor.
Mecaz anlamda “sprengen” fiili sık sık kalıp ifadelerin içinde yer alır. Yaygın birleşimler “den Rahmen sprengen” (sınırları aşmak), “das Budget sprengen” (bütçeyi aşmak) ve “alle Erwartungen sprengen” (tüm beklentileri aşmak) ifadeleridir.
Eine Feier mit so vielen Gästen würde den finanziellen Rahmen sprengen.
Bu kadar çok misafirin olduğu bir parti, maddi sınırları aşardı.
“sprengen” fiili “bewässern” (sulamak) anlamında neredeyse yalnızca çimler ve bahçeler için kullanılır. Bununla ilgili aletin adı “der Rasensprenger” (çim fıskiyesi) kelimesidir.
Ich muss daran denken, heute Abend den Rasen zu sprengen.
Bu akşam çimleri sulamayı hatırlamam gerekiyor.
“sprengen” fiilinin “im Galopp reiten” (dörtnala sürmek) anlamı günümüzde eskimiştir. Bu anlam, hızlı ve dramatik bir hareketi anlatmak için neredeyse yalnızca tarihî ya da edebî dilde kullanılır.
Der König sprengte an der Spitze seiner Armee in die Schlacht.
Kral, ordusunun başında dörtnala savaşa gitti.
kırmak / kusmak
“Brechen” (rekor kırmak) ve “sprengen” (sınırı aşmak), şimdiye kadarki rekorlarla ilgili kullanılabilir. Belirli bir rekoru geçtiğinizde “einen bestimmten Rekord brechen” (belirli bir rekoru kırmak) denir. Buna karşılık “sprengen”, bir başarının şimdiye kadarki sınırı çok büyük ölçüde aştığını vurgular ve çoğu zaman “alle Rekorde sprengen” (bütün rekorları altüst etmek) ifadesinde kullanılır.

Mit 9,5 Sekunden sprengt die Läuferin alle bisherigen Vereinsrekorde.
Koşucu, 9,5 saniyelik derecesiyle şimdiye kadarki bütün kulüp rekorlarını altüst ediyor.
Mit 10,1 Sekunden bricht die Läuferin den bisherigen Vereinsrekord knapp.
Koşucu, 10,1 saniyelik derecesiyle şimdiye kadarki kulüp rekorunu az farkla kırıyor.