
prägen
kształtować
Silnie i trwale wpływać na kogoś lub coś w rozwoju, charakterze albo wyglądzie.
Die Zeit im Ausland hat ihn für sein ganzes Leben geprägt.
Czas spędzony za granicą ukształtował go na całe życie.
kształtować / wybijać
prägen – prägte – hat geprägt
Wczytuję zapisany stan.

kształtować
Silnie i trwale wpływać na kogoś lub coś w rozwoju, charakterze albo wyglądzie.
Die Zeit im Ausland hat ihn für sein ganzes Leben geprägt.
Czas spędzony za granicą ukształtował go na całe życie.

wybijać
Wciskać lub wybijać obraz, wzór albo napis w powierzchni, zazwyczaj metalowej, szczególnie na monetach i medalach.
Die neue Euromünze wird in Berlin geprägt.
Nowa moneta euro jest wybijana w Berlinie.

zapamiętywać
Zapamiętywać coś tak, żeby już tego nie zapomnieć.
Präge dir sein Gesicht gut ein, damit du ihn wiedererkennst.
Dobrze zapamiętaj jego twarz, żeby go później rozpoznać.

tworzyć
Tworzyć pojęcie, słowo albo wyrażenie lub użyć go po raz pierwszy, tak żeby stało się znane.
Sigmund Freud hat den Begriff des Unbewussten entscheidend geprägt.
Sigmund Freud w decydujący sposób stworzył pojęcie nieświadomości.
| ich | präge |
|---|---|
| du | prägst |
| er/sie/es | prägt |
| wir | prägen |
| ihr | prägt |
| sie | prägen |
| ich | prägte |
|---|---|
| du | prägtest |
| er/sie/es | prägte |
| wir | prägten |
| ihr | prägtet |
| sie | prägten |
| ich | habe geprägt |
|---|---|
| du | hast geprägt |
| er/sie/es | hat geprägt |
| wir | haben geprägt |
| ihr | habt geprägt |
| sie | haben geprägt |
| du | präge! präg! |
|---|---|
| ihr | prägt! |
| Sie | prägen Sie! |
| ich | hatte geprägt |
|---|---|
| du | hattest geprägt |
| er/sie/es | hatte geprägt |
| wir | hatten geprägt |
| ihr | hattet geprägt |
| sie | hatten geprägt |
| ich | werde prägen |
|---|---|
| du | wirst prägen |
| er/sie/es | wird prägen |
| wir | werden prägen |
| ihr | werdet prägen |
| sie | werden prägen |
| ich | präge |
|---|---|
| du | prägest |
| er/sie/es | präge |
| wir | prägen |
| ihr | präget |
| sie | prägen |
Używany w mowie zależnej.
| ich | prägte |
|---|---|
| du | prägtest |
| er/sie/es | prägte |
| wir | prägten |
| ihr | prägtet |
| sie | prägten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | prägen |
|---|---|
| z zu | zu prägen |
| Partizip I | prägend |
| Partizip II | geprägt |
Podstawowe znaczenie „prägen” (wybijać) to fizyczne odciskanie wzoru w metalu, tak jak na monecie. Wszystkie pozostałe znaczenia są przenośne: doświadczenie „prägt” (kształtuje) charakter, „prägt” (utrwala) słowo w pamięci albo „prägt” (tworzy) nowe pojęcie w języku.
Diese Reise hat meine Sicht auf die Welt nachhaltig geprägt.
Ta podróż trwale ukształtowała moje spojrzenie na świat.
Dopełnienie czasownika wyjaśnia jego znaczenie: wybija się monety (metal), kształtuje się osobowość (osoba), tworzy się pojęcie (język) albo utrwala się coś w pamięci (zwrotnie: zapamiętywać coś).
Seine Kindheit auf dem Land hat ihn sehr geprägt.
Jego dzieciństwo na wsi bardzo go ukształtowało.
Wer hat den Begriff „Nachhaltigkeit“ geprägt?
Kto stworzył pojęcie „Nachhaltigkeit” (zrównoważony rozwój)?
W znaczeniu „beeinflussen” (wpływać) czasownika „prägen” (kształtować) często używa się z rzeczownikami abstrakcyjnymi, takimi jak „den Charakter” (charakter), „das Bild” (obraz) miasta albo „eine Epoche” (epoka).
Die Architektur des 19. Jahrhunderts prägt das Stadtzentrum.
Architektura XIX wieku kształtuje centrum miasta.
„Sich einprägen” (zapamiętywać) jest czasownikiem rozdzielnie złożonym i zwrotnym. Osoba występuje w Dativie (ich präge MIR ein), a informacja w Akkusativie. W zdaniu głównym przedrostek „ein” oddziela się od czasownika.
Ich muss mir deine Telefonnummer gut einprägen.
Muszę dobrze zapamiętać twój numer telefonu.
W znaczeniu „schaffen” (tworzyć) czasownik „prägen” (tworzyć) prawie zawsze łączy się z elementami językowymi: „einen Begriff prägen” (tworzyć pojęcie), „ein Wort prägen” (tworzyć słowo) albo „eine Redewendung prägen” (tworzyć wyrażenie).
Dieser Philosoph hat viele neue Begriffe geprägt.
Ten filozof stworzył wiele nowych pojęć.
uderzać / pokonać / bić / ubijać / radzić sobie
Przy produkcji monety prägen (wybijać) oznacza wciskanie obrazu albo napisu w metal. „Schlagen” (uderzać) oznacza natomiast ogólnie mocne fizyczne uderzenie i nie nazywa tego procesu produkcji. Dlatego do tworzenia obrazu na monecie używaj „prägen”, a „schlagen” wyraża tylko samo uderzenie.

Die Münzanstalt prägt das neue Bild auf den Metallrohling.
Mennica wybija nowy obraz na metalowym krążku.
Der Hammer schlägt kräftig auf den Metallrohling.
Młot mocno uderza w metalowy krążek.