
aufgehen
otworzyć się
Otworzyć się; przestać być zamkniętym.
Plötzlich ging die Tür von alleine auf.
Nagle drzwi same się otworzyły.
otwierać się / wschodzić / wyrastać
aufgehen – ging auf – ist aufgegangen
Wczytuję zapisany stan.

otworzyć się
Otworzyć się; przestać być zamkniętym.
Plötzlich ging die Tür von alleine auf.
Nagle drzwi same się otworzyły.

wschodzić
Pojawić się nad horyzontem i wznosić się, w odniesieniu do ciał niebieskich, takich jak słońce lub księżyc.
Wir standen früh auf, um zu sehen, wie die Sonne über den Bergen aufgeht.
Wstaliśmy wcześnie, żeby zobaczyć, jak słońce wschodzi nad górami.

wyrastać
Zwiększać objętość, zwłaszcza w przypadku ciasta pod wpływem drożdży lub wypieków w piekarniku.
Lass den Pizzateig an einem warmen Ort stehen, damit er schön aufgeht.
Zostaw ciasto na pizzę w ciepłym miejscu, żeby ładnie wyrosło.

wyjść bez reszty
W matematyce: dać wynik bez reszty.
Die Rechnung geht nicht auf, es bleibt ein Rest von zwei.
Działanie się nie zgadza, zostaje reszta dwa.

poświęcać się czemuś
Poświęcać się czemuś całkowicie i z pasją, tak że staje się to treścią życia.
Seit der Geburt ihres Kindes geht sie in ihrer Mutterrolle voll auf.
Od narodzin dziecka całkowicie spełnia się w roli matki.

rozchodzić się
Samoczynnie się poluzować lub otworzyć, na przykład w przypadku węzła, szwu albo zamka błyskawicznego.
Die Naht an meiner Hosentasche ist aufgegangen.
Puścił szew w kieszeni moich spodni.
| ich | gehe auf |
|---|---|
| du | gehst auf |
| er/sie/es | geht auf |
| wir | gehen auf |
| ihr | geht auf |
| sie | gehen auf |
| ich | ging auf |
|---|---|
| du | gingst auf |
| er/sie/es | ging auf |
| wir | gingen auf |
| ihr | gingt auf |
| sie | gingen auf |
| ich | bin aufgegangen |
|---|---|
| du | bist aufgegangen |
| er/sie/es | ist aufgegangen |
| wir | sind aufgegangen |
| ihr | seid aufgegangen |
| sie | sind aufgegangen |
| du | geh auf! gehe auf! |
|---|---|
| ihr | geht auf! |
| Sie | gehen Sie auf! |
| ich | war aufgegangen |
|---|---|
| du | warst aufgegangen |
| er/sie/es | war aufgegangen |
| wir | waren aufgegangen |
| ihr | wart aufgegangen |
| sie | waren aufgegangen |
| ich | werde aufgehen |
|---|---|
| du | wirst aufgehen |
| er/sie/es | wird aufgehen |
| wir | werden aufgehen |
| ihr | werdet aufgehen |
| sie | werden aufgehen |
| ich | gehe auf |
|---|---|
| du | gehest auf |
| er/sie/es | gehe auf |
| wir | gehen auf |
| ihr | gehet auf |
| sie | gehen auf |
Używany w mowie zależnej.
| ich | ginge auf |
|---|---|
| du | gingest auf |
| er/sie/es | ginge auf |
| wir | gingen auf |
| ihr | ginget auf |
| sie | gingen auf |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | aufgehen |
|---|---|
| z zu | aufzugehen |
| Partizip I | aufgehend |
| Partizip II | aufgegangen |
„Aufgehen” (otwierać się, wschodzić, wyrastać) to czasownik rozdzielnie złożony. Przedrostek „auf-” (wskazuje otwieranie lub ruch w górę) znajduje się na końcu zdania głównego. W zdaniach podrzędnych i w bezokoliczniku z „zu” (partykuła bezokolicznika) czasownik pozostaje połączony.
Jeden Morgen geht die Sonne um sechs Uhr auf.
Słońce wschodzi codziennie o szóstej rano.
Ich warte, bis der Kuchen im Ofen aufgeht.
Czekam, aż ciasto wyrośnie w piekarniku.
Es ist schön, die Sonne über dem Meer aufgehen zu sehen.
Miło jest zobaczyć, jak słońce wschodzi nad morzem.
Przedrostek „auf-” (wskazuje otwieranie lub ruch w górę) często sugeruje otwieranie albo ruch w górę. Widać to w znaczeniach takich jak otwierające się drzwi, wschodzące słońce czy wyrastające ciasto.
Der Hefeteig muss an einem warmen Ort eine Stunde lang aufgehen.
Ciasto drożdżowe musi wyrastać przez godzinę w ciepłym miejscu.
Wyrażenie „in etwas aufgehen” (całkowicie poświęcać się czemuś) oznacza całkowicie poświęcać się jakiejś sprawie. Sprawa, której się poświęcasz, występuje w Dativ po przyimku „in” (w).
Er ist ein leidenschaftlicher Gärtner und geht total in seiner Gartenarbeit auf.
Jest zapalonym ogrodnikiem i całkowicie poświęca się pracy w ogrodzie.
Znaczenie matematyczne jest często używane w przenośni. Jeśli plan lub pomysł „nicht aufgeht” (nie wypala), oznacza to, że nie działa albo nie przynosi sukcesu.
Sein Plan, ohne Ticket ins Konzert zu kommen, ist nicht aufgegangen.
Jego plan, żeby wejść na koncert bez biletu, nie wypalił.
Gdy „aufgehen” (wschodzić) opisuje ruch na niebie, podmiotami są prawie zawsze ciała niebieskie. Typowe podmioty to „die Sonne” (słońce), „der Mond” (księżyc) i „ein Stern” (gwiazda).
In dieser klaren Nacht kann man viele Sterne aufgehen sehen.
W tę pogodną noc można zobaczyć, jak wschodzi wiele gwiazd.
W kuchni, zwłaszcza podczas pieczenia, „aufgehen” (wyrastać) oznacza, że coś zwiększa objętość. Typowe podmioty to „der Teig” (ciasto), „der Kuchen” (ciasto) i „das Soufflé” (suflet).
Damit der Kuchen schön aufgeht, darfst du die Ofentür nicht zu früh öffnen.
Żeby ciasto ładnie wyrosło, nie wolno ci zbyt wcześnie otwierać drzwiczek piekarnika.
Gdy coś, co było zapięte lub związane, samo się rozluźnia, używa się czasownika „aufgehen” (rozchodzić się). Typowe podmioty to „ein Knoten” (węzeł), „eine Schleife” (kokarda), „eine Naht” (szew) i „ein Reißverschluss” (zamek błyskawiczny).
Pass auf, dein Schnürsenkel ist aufgegangen!
Uważaj, rozwiązała ci się sznurówka!
podnosić
„Sich heben” (wyrastać) i „aufgehen” (wyrastać) mogą oznaczać zwiększanie objętości ciasta drożdżowego. „Aufgehen” jest zwyczajowym określeniem tego procesu, podczas gdy „sich heben” silniej podkreśla widoczny ruch do góry. W pieczeniu „aufgehen” jest zwykle naturalniejszym wyborem.

Der Hefeteig geht langsam in der warmen Schüssel auf.
Ciasto drożdżowe powoli wyrasta w ciepłej misce.
Der Hefeteig hebt sich langsam in der warmen Schüssel.
Ciasto drożdżowe powoli wyrasta w ciepłej misce.