
gründen
założyć
Powołać do życia coś nowego, zwłaszcza firmę, organizację, miasto albo rodzinę.
Sie plant, nächstes Jahr ihr eigenes Unternehmen zu gründen.
Planuje w przyszłym roku założyć własną firmę.
założyć / opierać się na / osiąść na mieliźnie
gründen – gründete – hat gegründet
Wczytuję zapisany stan.

założyć
Powołać do życia coś nowego, zwłaszcza firmę, organizację, miasto albo rodzinę.
Sie plant, nächstes Jahr ihr eigenes Unternehmen zu gründen.
Planuje w przyszłym roku założyć własną firmę.

opierać się na
Bazować albo być opartym na określonej podstawie, idei, fakcie albo założeniu.
Sein Verdacht gründet sich nur auf ein vages Gefühl.
Jego podejrzenie opiera się tylko na niejasnym przeczuciu.

osiąść na mieliźnie
W żegludze: dotknąć przez statek dna akwenu i w rezultacie utknąć.
Bei Ebbe ist das Schiff auf einer Sandbank gegründet.
Podczas odpływu statek osiadł na mieliźnie.
| ich | gründe |
|---|---|
| du | gründest |
| er/sie/es | gründet |
| wir | gründen |
| ihr | gründet |
| sie | gründen |
| ich | gründete |
|---|---|
| du | gründetest |
| er/sie/es | gründete |
| wir | gründeten |
| ihr | gründetet |
| sie | gründeten |
| ich | habe gegründet |
|---|---|
| du | hast gegründet |
| er/sie/es | hat gegründet |
| wir | haben gegründet |
| ihr | habt gegründet |
| sie | haben gegründet |
| du | gründ! gründe! |
|---|---|
| ihr | gründet! |
| Sie | gründen Sie! |
| ich | hatte gegründet |
|---|---|
| du | hattest gegründet |
| er/sie/es | hatte gegründet |
| wir | hatten gegründet |
| ihr | hattet gegründet |
| sie | hatten gegründet |
| ich | werde gründen |
|---|---|
| du | wirst gründen |
| er/sie/es | wird gründen |
| wir | werden gründen |
| ihr | werdet gründen |
| sie | werden gründen |
| ich | gründe |
|---|---|
| du | gründest |
| er/sie/es | gründe |
| wir | gründen |
| ihr | gründet |
| sie | gründen |
Używany w mowie zależnej.
| ich | gründete |
|---|---|
| du | gründetest |
| er/sie/es | gründete |
| wir | gründeten |
| ihr | gründetet |
| sie | gründeten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | gründen |
|---|---|
| z zu | zu gründen |
| Partizip I | gründend |
| Partizip II | gegründet |
Czasownik „gründen” (zakładać, opierać się) jest blisko spokrewniony z rzeczownikiem „der Grund” (powód, dno). To połączenie pomaga zrozumieć te znaczenia: kładzie się „Grundstein” (kamień węgielny) pod firmę, czyli się ją zakłada; opinia opiera się na „Grund” (powodzie); statek dotyka „Meeresgrund” (dna morskiego), czyli osiada na mieliźnie.
Der Erfolg der Firma gründet auf einer einfachen, aber genialen Idee.
Sukces firmy opiera się na prostym, ale genialnym pomyśle.
W swoim najczęstszym znaczeniu „gründen” (zakładać) łączy się z rzeczami, które powołuje się do życia. Typowe połączenia to: „eine Firma gründen” (założyć firmę), „einen Verein gründen” (założyć stowarzyszenie), „eine Familie gründen” (założyć rodzinę) albo „eine Organisation gründen” (założyć organizację).
Nach dem Studium wollen sie eine Familie gründen.
Po studiach chcą założyć rodzinę.
Er hat einen Verein zum Schutz der Umwelt gegründet.
Założył stowarzyszenie na rzecz ochrony środowiska.
W znaczeniu „basieren auf” (opierać się na) czasownik jest zawsze zwrotny i występuje z przyimkiem „auf” (na) oraz Akkusativem. Konstrukcja brzmi: coś opiera się na czymś.
Ihre Anklage gründet sich auf Zeugenaussagen.
Jej oskarżenie opiera się na zeznaniach świadków.
Die Theorie gründet sich auf jahrelange Forschung.
Teoria opiera się na wieloletnich badaniach.
Znaczenie „mit dem Schiff auf Grund laufen” (osiąść statkiem na mieliźnie) należy do języka fachowego żeglugi. Tego słowa używa się tylko w tym szczególnym kontekście.
Der Kapitän musste melden, dass sein Schiff im flachen Wasser gegründet war.
Kapitan musiał zgłosić, że jego statek osiadł na mieliźnie na płytkiej wodzie.
formować / kształcić
Gründen (założyć) oznacza powołanie do życia nowej, zwykle trwałej organizacji lub instytucji. Bilden (formować / tworzyć) podkreśla natomiast, że osoby lub części łączą się w konkretną grupę albo jednostkę. Dlatego można założyć stowarzyszenie, a jego członkowie mogą utworzyć zarząd.

Die Anwohner gründen einen Verein für den Schutz des alten Parks.
Mieszkańcy zakładają stowarzyszenie na rzecz ochrony starego parku.
Die Mitglieder des neuen Vereins bilden einen Vorstand für die weitere Arbeit.
Członkowie nowego stowarzyszenia tworzą zarząd do dalszej pracy.