
aufbrechen
wyruszać
Wyruszać w drogę; rozpoczynać podróż, wędrówkę lub marsz.
Wir müssen früh aufbrechen, wenn wir vor Einbruch der Dunkelheit ankommen wollen.
Musimy wyruszyć wcześnie, jeśli chcemy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem.
wyruszać
aufbrechen – brach auf – hat aufgebrochen
Wczytuję zapisany stan.

wyruszać
Wyruszać w drogę; rozpoczynać podróż, wędrówkę lub marsz.
Wir müssen früh aufbrechen, wenn wir vor Einbruch der Dunkelheit ankommen wollen.
Musimy wyruszyć wcześnie, jeśli chcemy dotrzeć na miejsce przed zmrokiem.

wyłamywać
Otwierać coś siłą, na przykład drzwi, zamek lub skrzynię.
Die Diebe haben in der Nacht die Haustür aufgebrochen.
Złodzieje w nocy wyłamali drzwi wejściowe.

rozchylać się
Otwierać się lub pękać samoistnie, na przykład w przypadku rany, pąka lub spękanej ziemi.
Nach dem langen Winter brechen die ersten Knospen an den Bäumen auf.
Po długiej zimie na drzewach rozchylają się pierwsze pąki.

przełamywać
Zmieniać, rozwiązywać lub unowocześniać utrwalone struktury, zasady lub schematy myślenia.
Die neue Bewegung will die verkrusteten gesellschaftlichen Strukturen aufbrechen.
Nowy ruch chce przełamać skostniałe struktury społeczne.
| ich | breche auf |
|---|---|
| du | brichst auf |
| er/sie/es | bricht auf |
| wir | brechen auf |
| ihr | brecht auf |
| sie | brechen auf |
| ich | brach auf |
|---|---|
| du | brachst auf |
| er/sie/es | brach auf |
| wir | brachen auf |
| ihr | bracht auf |
| sie | brachen auf |
| ich | habe aufgebrochen bin aufgebrochen |
|---|---|
| du | hast aufgebrochen bist aufgebrochen |
| er/sie/es | hat aufgebrochen ist aufgebrochen |
| wir | haben aufgebrochen sind aufgebrochen |
| ihr | habt aufgebrochen seid aufgebrochen |
| sie | haben aufgebrochen sind aufgebrochen |
| du | brich auf! |
|---|---|
| ihr | brecht auf! |
| Sie | brechen Sie auf! |
| ich | hatte aufgebrochen war aufgebrochen |
|---|---|
| du | hattest aufgebrochen warst aufgebrochen |
| er/sie/es | hatte aufgebrochen war aufgebrochen |
| wir | hatten aufgebrochen waren aufgebrochen |
| ihr | hattet aufgebrochen wart aufgebrochen |
| sie | hatten aufgebrochen waren aufgebrochen |
| ich | werde aufbrechen |
|---|---|
| du | wirst aufbrechen |
| er/sie/es | wird aufbrechen |
| wir | werden aufbrechen |
| ihr | werdet aufbrechen |
| sie | werden aufbrechen |
| ich | breche auf |
|---|---|
| du | brechest auf |
| er/sie/es | breche auf |
| wir | brechen auf |
| ihr | brechet auf |
| sie | brechen auf |
Używany w mowie zależnej.
| ich | bräche auf |
|---|---|
| du | brächest auf brächst auf |
| er/sie/es | bräche auf |
| wir | brächen auf |
| ihr | brächet auf brächt auf |
| sie | brächen auf |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | aufbrechen |
|---|---|
| z zu | aufzubrechen |
| Partizip I | aufbrechend |
| Partizip II | aufgebrochen |
„Aufbrechen” (wyruszać) to czasownik rozdzielnie złożony. W zdaniu głównym przedrostek „auf-” stoi na końcu. W zdaniach podrzędnych i w bezokoliczniku z „zu” (partykuła bezokolicznika) czasownik pozostaje połączony.
Wir brechen morgen bei Sonnenaufgang auf.
Wyruszamy jutro o wschodzie słońca.
Ich packe, weil wir gleich aufbrechen.
Pakuję się, bo zaraz wyruszamy.
Es ist Zeit, zum Gipfel aufzubrechen.
Czas wyruszyć na szczyt.
Perfekt tworzy się z „sein” (być), gdy chodzi o ruch, czyli rozpoczęcie podróży, albo o zmianę stanu, czyli otwarcie się pąka. Przy czynności wykonywanej na dopełnieniu, takiej jak otwieranie drzwi, używa się „haben” (mieć).
Die Wandergruppe ist schon aufgebrochen.
Grupa turystów już wyruszyła.
Der Dieb hat das Fenster aufgebrochen.
Złodziej wyłamał okno.
Gdy „aufbrechen” (wyruszać) występuje bez dopełnienia, zwykle oznacza „sich auf den Weg machen” (wyruszać w drogę). Jeśli ma dopełnienie, często oznacza „gewaltsam öffnen” (otwierać siłą) w przypadku konkretnych przedmiotów albo „verändern” (zmieniać) w przypadku pojęć abstrakcyjnych.
Die Bergsteiger brechen in einer Stunde auf.
Alpiniści wyruszają za godzinę.
Er musste den Koffer aufbrechen, weil er den Schlüssel verloren hatte.
Musiał wyłamać walizkę, bo zgubił klucz.
Das Projekt soll alte Arbeitsweisen aufbrechen.
Projekt ma przełamać stare sposoby pracy.
W przenośnym, abstrakcyjnym znaczeniu słowo „aufbrechen” (przełamywać) jest często używane z rzeczownikami takimi jak „Strukturen” (struktury), „Regeln” (zasady), „Denkmuster” (schematy myślenia) lub „Traditionen” (tradycje), aby opisać unowocześnienie albo rozwiązanie czegoś.
Die neue Chefin will die starren Hierarchien im Unternehmen aufbrechen.
Nowa szefowa chce przełamać sztywne hierarchie w firmie.
rozpuszczać / rozwiązywać
„Auflösen” (rozwiązywać) kończy istnienie grupy lub organizacji, tak że przestaje ona istnieć. „Aufbrechen” (przełamywać) natomiast zmienia utrwalone struktury, zasady lub schematy myślenia, niekoniecznie kończąc działalność organizacji. Jeśli grupa ma zniknąć, pasuje „auflösen”; jeśli ma się zmienić, pasuje „aufbrechen”.

Die Leitung bricht die starren Strukturen der Arbeitsgruppe auf, damit sie moderner arbeiten kann.
Kierownictwo przełamuje sztywne struktury grupy roboczej, aby mogła pracować w bardziej nowoczesny sposób.
Die Leitung löst die alte Arbeitsgruppe auf, weil sie nicht weiterbestehen soll.
Kierownictwo rozwiązuje starą grupę roboczą, ponieważ nie ma ona dalej istnieć.