
stellen
stawiać
Umieszczać coś w określonym miejscu w pozycji pionowej.
Kannst du bitte die Gläser in den Schrank stellen?
Czy możesz postawić szklanki w szafce?
stawiać
stellen – stellte – hat gestellt
Wczytuję zapisany stan.

stawiać
Umieszczać coś w określonym miejscu w pozycji pionowej.
Kannst du bitte die Gläser in den Schrank stellen?
Czy możesz postawić szklanki w szafce?

zadawać pytanie
Pytać kogoś o coś.
Der Journalist durfte dem Politiker nur eine einzige Frage stellen.
Dziennikarz mógł zadać politykowi tylko jedno pytanie.

oddawać się w ręce
Dobrowolnie oddawać się policji lub innym władzom.
Nach tagelanger Flucht stellte sich der Verdächtige der Polizei.
Po kilku dniach ucieczki podejrzany oddał się w ręce policji.

stawiać czoła
Świadomie i aktywnie mierzyć się z wyzwaniem, problemem lub nieprzyjemną sytuacją.
Sie musste sich ihren Ängsten stellen, um die Prüfung zu bestehen.
Musiała stawić czoła swoim lękom, żeby zdać egzamin.

ustawiać
Ustawiać urządzenie, zwłaszcza zegar lub budzik, na określoną godzinę albo funkcję.
Ich muss meinen Wecker auf 6 Uhr morgens stellen.
Muszę nastawić budzik na szóstą rano.

udostępniać
Oddawać coś komuś do użytku lub wykorzystania.
Die Bibliothek wird den Studierenden zusätzliche Lernräume zur Verfügung stellen.
Biblioteka udostępni studentom dodatkowe pomieszczenia do nauki.

składać wniosek
Formalnie ubiegać się o coś w urzędzie lub instytucji.
Um finanzielle Unterstützung zu erhalten, müssen Sie einen Antrag stellen.
Aby otrzymać pomoc finansową, muszą Państwo złożyć wniosek.

schwytać
Zatrzymywać osobę, aby ją schwytać albo zażądać od niej wyjaśnień.
Der Detektiv konnte den Dieb stellen, als dieser das Gebäude verlassen wollte.
Detektyw zdołał schwytać złodzieja, gdy ten próbował opuścić budynek.

stawiać diagnozę
Jako lekarz rozpoznawać i nazywać chorobę lub problem medyczny.
Nach mehreren Untersuchungen konnte der Arzt endlich eine klare Diagnose stellen.
Po kilku badaniach lekarz w końcu mógł postawić jasną diagnozę.

podawać w wątpliwość
Wątpić w coś lub kwestionować ważność czegoś.
Die neuen Forschungsergebnisse stellen die bisherige Theorie in Frage.
Nowe wyniki badań podają w wątpliwość dotychczasową teorię.

udawać
Zachowywać się inaczej, niż się jest naprawdę; udawać określone zachowanie.
Das Kind stellte sich schlafend, als seine Mutter ins Zimmer kam.
Dziecko udawało, że śpi, gdy jego matka weszła do pokoju.
| ich | stelle |
|---|---|
| du | stellst |
| er/sie/es | stellt |
| wir | stellen |
| ihr | stellt |
| sie | stellen |
| ich | stellte |
|---|---|
| du | stelltest |
| er/sie/es | stellte |
| wir | stellten |
| ihr | stelltet |
| sie | stellten |
| ich | habe gestellt |
|---|---|
| du | hast gestellt |
| er/sie/es | hat gestellt |
| wir | haben gestellt |
| ihr | habt gestellt |
| sie | haben gestellt |
| du | stelle! stell! |
|---|---|
| ihr | stellt! |
| Sie | stellen Sie! |
| ich | hatte gestellt |
|---|---|
| du | hattest gestellt |
| er/sie/es | hatte gestellt |
| wir | hatten gestellt |
| ihr | hattet gestellt |
| sie | hatten gestellt |
| ich | werde stellen |
|---|---|
| du | wirst stellen |
| er/sie/es | wird stellen |
| wir | werden stellen |
| ihr | werdet stellen |
| sie | werden stellen |
| ich | stelle |
|---|---|
| du | stellest |
| er/sie/es | stelle |
| wir | stellen |
| ihr | stellet |
| sie | stellen |
Używany w mowie zależnej.
| ich | stellte |
|---|---|
| du | stelltest |
| er/sie/es | stellte |
| wir | stellten |
| ihr | stelltet |
| sie | stellten |
Używany do wyrażania życzeń i konstrukcji z „würde”.
| bezokolicznik | stellen |
|---|---|
| z zu | zu stellen |
| Partizip I | stellend |
| Partizip II | gestellt |
W podstawowym znaczeniu „stellen” (stawiać) ma stały schemat zdania: ktoś stawia coś (Akkusativ) w jakimś miejscu (Akkusativ). Określenie miejsca występuje w Akkusativie, ponieważ opisuje ruch do miejsca docelowego.
Ich stelle die Milch in den Kühlschrank.
Stawiam mleko do lodówki.
Er hat seinen Koffer neben die Tür gestellt.
Postawił walizkę obok drzwi.
Czasownika „stellen” (stawiać) można używać zwrotnie jako „sich stellen” (stawiać się). Wtedy znaczenie wyraźnie się zmienia. Może oznaczać poddanie się władzy albo stawienie czoła wyzwaniu.
Der Dieb hat sich am nächsten Tag der Polizei gestellt.
Złodziej następnego dnia oddał się w ręce policji.
Du musst dich der schweren Aufgabe stellen.
Musisz stawić czoła trudnemu zadaniu.
„Stellen” (stawiać) jest czasownikiem podstawowym dla wielu ważnych czasowników z przedrostkami, takich jak bestellen (zamawiać), vorstellen (przedstawiać), herstellen (produkować) lub einstellen (ustawiać). Jeśli rozpoznajesz „stellen”, często łatwiej możesz odgadnąć znaczenie tych bardziej złożonych czasowników.
Können wir Pizza bestellen?
Czy możemy zamówić pizzę?
Darf ich mich vorstellen?
Czy mogę się przedstawić?
Połączenie „eine Frage stellen” (zadawać pytanie) jest bardzo częstym stałym wyrażeniem. Osoba, której zadaje się pytanie, występuje w Dativie.
Darf ich Ihnen eine persönliche Frage stellen?
Czy mogę zadać Panu / Pani osobiste pytanie?
Kiedy ktoś stawia czoła czemuś, ta rzecz występuje w Dativie. Schemat to: sich + dopełnienie w Dativie + stellen.
Er muss sich endlich seiner Verantwortung stellen.
W końcu musi stawić czoła swojej odpowiedzialności.
W tym znaczeniu „stellen” (ustawiać) prawie zawsze łączy się z urządzeniami, które pokazują lub mierzą czas. Typowe połączenia to „den Wecker stellen” (nastawiać budzik), „die Uhr stellen” (ustawiać zegar) i „den Timer stellen” (ustawiać minutnik).
Hast du den Wecker auf 7:00 Uhr gestellt?
Czy nastawiłeś budzik na siódmą?
Wyrażenie „zur Verfügung stellen” (udostępniać) ma stałą strukturę: ktoś (podmiot) udostępnia komuś (Dativ) coś (Akkusativ).
Die Firma stellt ihren Mitarbeitern Laptops zur Verfügung.
Firma udostępnia swoim pracownikom laptopy.
„Einen Antrag stellen” (składać wniosek) to stałe połączenie często używane w kontekście biurokratycznym. Składa się wniosek „auf” (o coś, Akkusativ) albo „bei” (w instytucji, Dativ).
Sie hat bei der Behörde einen Antrag auf Wohngeld gestellt.
Złożyła w urzędzie wniosek o dodatek mieszkaniowy.
To znaczenie słowa „stellen” (schwytać) występuje prawie wyłącznie w kontekstach, w których ktoś jest ścigany i zostaje zatrzymany, na przykład w kryminałach lub wiadomościach o przestępstwach.
Die Polizei konnte den flüchtigen Bankräuber nach kurzer Verfolgung stellen.
Policja zdołała po krótkim pościgu schwytać uciekającego rabusia bankowego.
Wyrażenie „eine Diagnose stellen” (stawiać diagnozę) należy do języka medycznego. Tylko lekarze lub specjaliści mogą postawić diagnozę.
Es war für die Ärztin nicht einfach, die richtige Diagnose zu stellen.
Dla lekarki postawienie właściwej diagnozy nie było łatwe.
Wyrażenie „etwas in Frage stellen” (podawać coś w wątpliwość) oznacza wątpić w coś. To, w co się wątpi, występuje jako dopełnienie w Akkusativie.
Einige Wissenschaftler stellen diese ganze Theorie in Frage.
Niektórzy naukowcy podają w wątpliwość całą tę teorię.
Czasownik „sich verstellen” (udawać) jest spokrewniony ze słowem „stellen” (stawiać). Nieodłączny przedrostek „ver-” zmienia tu znaczenie na „so tun als ob” (udawać, że) albo „vortäuschen” (pozorować).
Er verstellte seine Stimme am Telefon, damit man ihn nicht erkennt.
Zmienił głos przez telefon, żeby go nie rozpoznano.
robić
„Machen” (robić) może ogólnie oznaczać wykonywanie czynności, a „stellen” (stawiać) również występuje w połączeniu z diagnozą. Jednak w przypadku choroby rozpoznanej przez lekarza utrwalonym połączeniem jest „eine Diagnose stellen” (stawiać diagnozę). „Machen” pozostaje zrozumiałe, ale w tym kontekście pasuje gorzej niż „stellen”.

Die Ärztin stellt nach der Untersuchung eine Diagnose.
Po badaniu lekarka stawia diagnozę.
Die Ärztin macht nach der Untersuchung eine erste Diagnose.
Po badaniu lekarka stawia wstępną diagnozę.